Drugie życie starych transporterów. Ambitny plan modernizacji pod lupą [ANALIZA]

W grudniu 2024 roku greckie media informowały, że wobec braku pozyskania nowych pojazdów armia miała zdecydować się na modernizację części z posiadanych transporterów opancerzonych M113. Pracom miano by poddać przynajmniej 500 (z całej floty liczącej prawie 2000) pojazdów. Po ich zakończeniu wozy te stałyby się pełnoprawnymi bojowymi wozami piechoty, zapewniającymi większy poziom ochrony oraz siłę ognia.

Modernizacja wojskowego klasyka

Modernizacja pojazdów miałaby odbywać się we współpracy z izraelskim koncernem Rafael. Celem modernizacji ma być poprawienie kluczowych dla M113 parametrów, takich jak opancerzenie, mobilność (nowa jednostka napędowa), świadomości sytuacyjnej (montaż nowych systemów łączności i wymiany danych) oraz siły ognia (wymiana obrotnicy z wkm-em na bezzałogowy moduł uzbrojenia z armatą kal. 30 mm). Prace miałyby odbyć się z jak największym udziałem lokalnego przemysłu na terenie m.in. zakładów Metka ATE.

Tym samym w wyniku przeprowadzonych ulepszeń greckie M113 stałyby się wozami o zbliżonym potencjale do np. tureckich ZMA-15 Zırhlı. Według ówczesnych pogłosek proces modernizacji miałby być tańszy od zakupu nowych platform, a końcowo cena ta niejako jeszcze by się zmniejszyła za sprawą lokalizacji prac w rodzimym przemyśle.

Izraelski przemysł pokazuje propozycję modernizacji

Podczas targów DEFEA 2025 została pokazana propozycja takiej modernizacji M113 przez wspomniany Rafael Advanced Defense Systems. Wóz otrzymał dodatkowe opancerzenie, wzmocnioną ochronę przeciwminową, nowe gąsienice opracowane przez firmę Vippon we współpracy z LS MTRON oraz system C4I. Świadomość sytuacyjną poprawia nowoczesna optoelektronika. Kluczową zmianą jest jednak wymiana otwartego stanowiska strzeleckiego na bezzałogowy moduł uzbrojenia Samson Mini.

Uzbrojenie główne stanowi armata napędowa kal. 30 mm (prawdopodobnie M230 lub coś zbliżonego) zasilana amunicją 30x113 mm. Pozwala ona na eliminację siły żywej przeciwnika oraz wielu typów pojazdów, w tym transporterów opancerzonych i bojowych wozów piechoty. Do eliminacji ciężko opancerzonych celów, jak czołgi podstawowe, służą przeciwpancerne pociski kierowane Spike LR2 umieszczone w zdwojonej wyrzutni (kolejne 6 przechowywanych jest wewnątrz wozu).

Rozwiązanie budżetowe, ale potrzebne

Tym samym założenia Greków, by z M113 zrobić budżetowy bojowy wóz piechoty, zostały teoretycznie spełnione. Tak ulepszony pojazd oczywiście nie będzie się równać z KF41 Lynx, CV90 lub M2A4 Bradley, ale będzie lepszy niż przestarzała „aluminiowa puszka”, jak czasem określa się wspomniany wóz. Mimo to taka modernizacja znacząco zwiększa osiągi pojazdu, pozwala na wydłużenie jego służby oraz wspomoże rodzimy przemysł.

We wrześniu izraelska firma udostępniła film przedstawiający elementy składowe prezentowanej modernizacji. Widzimy, że wnętrze wozu zostało przeprojektowane, stając się znacznie bardziej funkcjonalne. Przy okazji pokazano, że możliwe jest zastosowanie na M113 także większej wieży Samson znanej np. z litewskich bojowych wozów piechoty Vilkas.

Nowy zainteresowany greckim programem

Co ciekawe, pod koniec września pojawiła się propozycja greckich M113, ale pokazana przez izraelski koncern Elbit Systems, o czym pisał portal OnAlert. Modernizacja ta jest znacznie głębsza od tej pokazanej przez Rafael (a zatem i droższa, portal wskazuje na koszt jednostkowy rzędu 2 mln euro). Zakłada przebudowę pojazdu zarówno pod kątem wnętrza, jak i jego całej struktury.

Tym samym poziom ochrony balistycznej oraz przeciwminowej zostałby znacząco podniesiony (poziom 2-3 STANAG 4569 z możliwością dalszej poprawy). To zaś przełoży się na zwiększenie limitu masy własnej wozu do 16-20 ton w zależności od wybranego pakietu ulepszeń. Jednostka napędowa ulegnie zmianie na nowszą i mocniejszą, cechującą się mocą 350-380 KM, aby sprostać zwiększeniu masy pojazdu.

Plany to jedno, realizacja to drugie

Stanowisko strzeleckie zostało zastąpione bezzałogową wieżą UT30 Mk2/3 uzbrojoną w armatę napędową Bushmaster II kal. 30 mm wraz ze sprzężonym karabinem maszynowym 7,62 mm. Do tego dochodzi także wyrzutnia ppk Spike LR2. Izraelska firma deklaruje, że zaangażowanie greckiego przemysłu w prace modernizacyjne wyniosłoby 60% wartości kontraktu. Tym samym plany Aten pobudziły kolejnego zainteresowanego.

Podsumowując, pomysł Greków na modernizację M113 wydaje się realny i ciekawy, jednak problemem jest klasyczna już tam stagnacja wśród decydentów, spowodowana niewystarczającym budżetem. Od czasu pokazanych propozycji minęło już kilka miesięcy, a do karuzeli pt. „następca” M113 doszedł indyjski kołowy transporter opancerzone WhAP. Czy Ateny końcowo zmodernizują chociaż część swoich wozów? Zobaczymy.

M113 to amerykański transporter opancerzony opracowany w drugiej połowie lat 50. XX wieku. Wdrożono go do U.S. Army w 1960 roku jako podstawowy pojazd piechoty zmechanizowanej. Służył w tej roli do czasu wdrożenia bojowego wozu piechoty M2 Bradley. W celu obniżenia masy własnej kadłub wykonano z aluminium o grubości od 28 do 44 mm. Jednostkę napędową początkowo stanowił silnik gaźnikowy, jednak w późniejszych wariantach wymieniono go na wysokoprężny 6V53 o mocy 275 koni mechanicznych. Uzbrojenie główne pojazdu stanowi wielkokalibrowy karabin maszynowy M2HB 12,7 mm. Obecnie M113 jest używany przez kilkadziesiąt armii świata w różnych wariantach, w tym m.in. w Polsce, USA, Kanadzie, Niemczech, Portugalii, Litwie czy Ukrainie.