Żołnierze z ok. 20 państw w Polsce, ponad 8 tys. Amerykanów

Wiceminister, który informację o sojuszniczej obecności przedstawił sejmowej komisji obrony, przypomniał, że liczebność wojsk USA w Polsce dochodzi do 10 tys. żołnierzy. Jak powiedział, obecnie jest to ok. 8,5 tys. osób. Tworzą ją komponenty rozmieszczone w ramach stałej i rotacyjnej obecności w Polsce, w misjach NATO i na podstawie umowy dwustronnej.

Na stałe i rotacyjnie

Na stałą obecność Amerykanów składają się ulokowana w Redzikowie baza amerykańskiego systemu przeciwrakietowego Aegis Ashore; wysunięte dowództwo V korpusu US Army w Poznaniu, koordynujące działania amerykańskich wojsk lądowych w Europie; stały garnizon w Poznaniu, który zajmuje się infrastrukturalnym wsparcie dla amerykańskich żołnierzy w Polsce i zarządza wysuniętymi placówkami wojsk USA. Stały charakter ma kompleks magazynowania i napraw sprzętu APS (army prepositioned stocks) w Powidzu, otwarty w kwietniu 2023 r. - „największy pojedynczy obiekt infrastrukturalny finansowany przez NATO i USA w ciągu ostatnich 30 lat”, gdzie zgromadzono kilka tysięcy jednostek sprzętu i wyposażenia dla brygady pancernej, w tym czołgi, bojowe wozy piechoty, wozy zabezpieczenia technicznego i mosty towarzyszące.

Na zasadzie rotacji przebywa pancerna brygadowa grupa bojowa (ABCT), której komponenty są rozlokowane w Żaganiu, Skwierzynie, Świętoszowie, Bolesławcu, Toruniu i Karlikach. To oddział przerzucany w ramach rozpoczętej w reakcji na rosyjską aneksję Krymu operacji Atlantic Resolve - amerykańskie jednostki są rozmieszczane w Europie rotacyjnie na dziewięciomiesięczne okresy.

Na rotacyjną obecność wojsk USA składa się też komponent logistyczno-lotniczy w Powidzu - brygada lotnictwa bojowego amerykańskich wojsk lądowych oraz jednostki zapewniające transport i inne wsparcie logistyczne podczas dużych wielonarodowych ćwiczeń w Europie.

Kolejny element rotacyjnej bytności Amerykanów to wysunięte dowództwo dywizyjne sił lądowych w Bolesławcu. Podlega mu większość sił amerykańskich uczestniczących w operacji Atlantic Resolve w Polsce i innych krajach na wschodniej flance NATO.

W Łasku w misji NATO Air Shielding - ustanowionej po pełnoskalowym najeździe Rosji na Ukrainę - piloci amerykańscy wykonują loty patrolowe nad Polską i państwami bałtyckimi. Ma to być demonstracja siły, sojuszniczej jedności i gotowości.

Amerykański kontyngent to największa część wielonarodowej grupy bojowej NATO ulokowanej w Bemowie Piskim.

Lotnicze wsparcie, szkolenia dla Ukrainy

Kanada przysłała do Polski 150 żołnierzy, którzy mają za zadanie koordynację i zabezpieczenie donacji dla Sił Zbrojnych Ukrainy. Kanadyjczycy działają w Rzeszowie i Warszawie; szkolili także załogi czołgów Leopard w Żaganiu i Świętoszowie, prowadzili szkolenia inżynieryjne w Brzegu i Wrocławiu, medyczne w Łodzi, a w Rzeszowie - z użycia haubic M777 oraz dla wojsk specjalnych. Kanadyjczycy służą także w wielonarodowych strukturach wojskowych, jak Wielonarodowy Korpus Północno-Wschodni w Szczecinie, koordynująca działania grup bojowych eFP w Polsce i na Litwie Wielonarodowa Dywizja Północ-Wschód w Elblągu i Centrum Szkolenia Sił Połączonych NATO (JFTC) w Bydgoszczy.

Ponad 320 żołnierzy francuskich unijnej misji szkoleniowej dla Ukrainy(EU Military Assistance Mission in support of Ukraine, EUMAM-Ukraine) przebywa na poligonie w Wędrzynie.

W sojuszniczej misji Eastern Sentry rozpoczętej po nalocie rosyjskich dronów we wrześniu ub. r. Niemcy przysłały cztery myśliwce Eurofighter z ponad 140 żołnierzami; stacjonują oni w Malborku. Wcześniej Bundeswehra przez blisko rok wzmacniała obronę powietrzną w Polsce południowo-wschodniej zestawami Patriot.

Również ok. 140 żołnierzy liczy kontyngent brytyjski współtworzący natowską grupę bojową w Bemowie Piskim. Brytyjczycy szkolą też ukraińskich żołnierzy w Żaganiu.

W skład tej samej grupy eFP w Bemowie Piskim wchodzi ponad 100 żołnierzy rumuńskich. Rumunia uczestniczy także w szkoleniach Ukraińców w Żaganiu

Norwegia, w ramach operacji Eastern Sentry, wydzieliła do Polski komponent złożony z dwóch załóg i obsługi naziemnej F-35 liczący 90 żołnierzy. Ponadto 19 Norwegów szkoli w Polsce ukraińskich wojskowych w misji Legio w Nowej Dębie i – jak zapowiedział Zalewski - „ta liczba będzie istotnie zwiększana”.

Holandia, także uczestnicząca w misji NATO Air Policing North Eastern Sentry skierowała do Polski cztery załogi samolotów F-35 i ich obsługę – ok. 120 żołnierzy.

45 wojskowych z Czech biorących udział w operacji Eastern Sentry stacjonuje w Zamościu – to załogi i obsługa naziemna trzech śmigłowców, a także żołnierze szkolący ukraińskich kolegów w Żaganiu.

W działaniach dowodzonych przez NSATU (NATO Security Assistance and Training for Ukraine) do końca lutego 2026 r. we wschodniej Polsce stacjonuje 240 żołnierzy wojsk obrony powietrznej z systemami Patriot i Nasams.

W Polsce przebywa także personel wojskowy z Chorwacji, Indii, Bułgarii, Kosowa, Bośni i Hercegowiny, Estonii, Finlandii, Belgii, Włoch, Portugalii, Grecji i – jako uczestnicy szkoleń – Ukrainy.

Infrastruktura dla przyjęcia sojuszników

Zalewski mówił także o stanie realizacji zadań przygotowania infrastruktury przewidzianej w polsko-amerykańskiej umowie o wzmocnionej współpracy obronnej na rzecz amerykańskich wojsk stacjonujących w RP. Umowa zakłada realizację 115 projektów w 12 uzgodnionych przez obie strony lokalizacjach. Inwestycje mają służyć stałej i rotacyjnej obecności żołnierzy USA oraz  zwiększeniu zdolności do przyjęcia sojuszniczych sił wzmocnienia, nie tylko ze Stanów Zjednoczonych, ale i innych państw sojuszniczych.

Miejsca, gdzie są lub będą realizowane inwestycje infrastrukturalne, to Poznań, Powidz, Żagań, Świętoszów, Trzebień, Pstrąże, Toruń, Wrocław-Strachowice, Kraków-Balice, Katowice-Pyrzowice, Drawsko Pomorskie, Mirosławiec, Lubliniec, Biedrusko.

Priorytet przyznano obiektom dowództwa amerykańskiego V Korpusu, portowi lotniczemu we Wrocławiu, bazie dronów w Łasku, bazie w Powidzu oraz infrastrukturze pancernej grupy bojowej w Żaganiu, Świętoszowie i Toruniu. Zadania z tego etapu są wypełniane od 2021 r.

W dalszej kolejności mają być realizowane „zapasowe lokalizacje głównych zdolności oraz część obiektów wsparcia”, np. centra medyczne i obiekty zabezpieczające.

Na bieżący rok oprócz kontynuacji rozpoczętych MON planuje rozpoczęcie czterech nowych inwestycji. We Wrocławiu ma się rozpocząć budowa warsztatu remontowego pojazdów z parkingiem i stołówki dla co najmniej 450 osób; w Łasku mają powstać miejsca składowania amunicji. Obiekty wzniesione w ramach tych inwestycji są majątkiem RP, a w realizacji kontraktów uczestniczą polskie firmy.