Tajwan: wypadek F-16V w trakcie misji szkoleniowej

Utrata cennego F-16V

Do wypadku miało dojść na wschodzie Tajwanu, poszukiwania są prowadzone w rejonie Hualien (część mediów wskazuje, że pilot katapultował się ok. 18 km na wschód od miasteczka Fengbin). Samolot F-16V miał wykonywać rutynową misję treningową. Pilotujący maszynę kapitan Hsin (te dane podane zostały oficjalnie) miał zdołać się katapultować nim maszyna spadła, na razie brak informacji o jego stanie. Władze tajwańskie (Republika Chińska na Tajwanie) podkreślają wolę odnalezienia pilota i w tym celu powołano specjalne centrum kryzysowe. Jednocześnie, wskazano, że niezbędnym jest wyjaśnienie wszystkich szczegółów utraty maszyny.

Zauważmy, że tajwańskie siły zbrojne są od dłuższego czasu postawione pod wielką presją ze strony kolejnych działań Chińskiej Armii Ludowo-Wyzwoleńczej w regionie. Tajwańskie samoloty, piloci oraz obsługa naziemna oprócz działań typowo szkoleniowych oraz przygotowywania się do działań przyszłych, muszą więc niejako reagować na kolejne manewry Chińskiej Republiki Ludowej w pobliżu Tajwanu. To w dużym stopniu obciąża na co dzień ten rodzaj tajwańskich sił zbrojnych. Co ważne, ChALW dysponuje obecnie nieporównywalnie większymi zasobami powietrznymi względem strony tajwańskiej i może pozwolić sobie na tego rodzaju długofalowe działania. Dlatego też, każda utrata samolotu, w tym konia roboczego jakim jest F-16V, nie jest więc czymś mało istotnym dla zdolności Tajwanu. Analogicznie, potencjalny wypadek lub brak pilota może być odczuwalnym dla obronności Tajwanu. Dlatego nie zaskakuje szeroko zakrojona operacja poszukiwawczo-ratownicza na wyspie.

W obecnych warunkach strategicznych dla Tajwańczyków posiadanie zdolności do odpowiedzi w domenie powietrznej staje się coraz ważniejsze. Szczególnie, gdy weźmie się pod uwagę wskazaną już wcześniej przewagę ilościową po stronie ChALW. Flota F-16V jest więc jednym z filarów odstraszania i potencjalnej obrony wyspy przed możliwą inwazją. Zaś starty tajwańskich samolotów do przechwycenia chińskich statków powietrznych są niezbędnym elementem odstraszania, a także manifestowania własnej pozycji względem polityki władz w Pekinie. Co więcej, kooperacja w zakresie tak zaawansowanych systemów uzbrojenia, jakim są współczesne samoloty bojowe stanowi krytyczną przestrzeń w relacjach z USA.

F-16V filarem tajwańskich sił powietrznych

Aleksander Skrzypek, w tekście z lipca 2024 r., wskazał, że F-16V został oficjalnie zaprezentowany w 2012 r. Pierwsze egzemplarze weszły do służby kilka lat później. Wariant V to w istocie dwa w jednym: pakiet modernizacyjny przeznaczony do istniejących F-16 w wariantach A/B oraz C/D, a także nowo produkowane samoloty. W sierpniu 2020 r. władze w Tajpej poinformowały, że zamówił 66 egzemplarzy nowo wyprodukowanych F-16V. Jeśli umowa zostanie zrealizowana zgodnie z planem, do 2026 roku Tajwan będzie posiadał 206 egzemplarzy F-16V. Co ważne, jeden zmodernizowany myśliwiec rozbił się w 2022 r.

Produkowany przez Lockheed Martin F-16V charakteryzuje się poważnymi udoskonaleniami w stosunku do starszych wariantów. Sercem programu modernizacyjnego jest radiolokator AN/APG-83 SABR (Scalable Agile Beam Radar), który ułatwia zlokalizowanie przeciwnika oraz zwiększa możliwości prowadzenia walki radioelektronicznej. Ponadto, samolot wyposażono w modułowy komputer misji i liczne ulepszenia w kokpicie, które znacznie poprawiają świadomość sytuacyjną pilota. F-16 posiada też zautomatyzowany system unikania kolizji z ziemią. Myśliwiec zintegrowano z pociskami klasy powietrze-powietrze AIM-9X Sidewinder i AIM-120 AMRAAM, a także z wieloma typami środków rażenia klasy powietrze-ziemia.

Problemy z nowymi tajwańskimi F-16V

Zaś Maciej Szopa, już w czerwcu 2025 r. pisał o problemach wokół dostaw nowych F-16V dla Tajwanu. Zauważając, że Tajwan zamówił 66 F-16C/D Block 70 (określane przez producenta jako F-16V) w 2019 roku za równowartość 8 mld USD. Ich dostawy miały zostać zrealizowane po przeniesieniu linii produkcyjnej tych samolotów z Fort Worth do Karoliny Południowej. Zakładany terminarz dostaw obejmował lata 2023-2026. Rozruch nowej linii produkcyjnej w Greenville był jednak większym wyzwaniem niż początkowo zakładano, a w przypadku Tajwanu pojawiły się przestoje związane z integracją niektórych systemów pokładowych.

Data przekazana pierwszej maszyny odsuwała się w czasie na rok 2024, a potem 2025. Wreszcie stało się to w kwietniu tego roku. Do końca grudnia nastąpią kolejne dostawy, jednak samolotów tych ma być mniej niż zakładał harmonogram dostaw spiętrzony do lat 2025-2026. W tej sytuacji nie jest jasne czy uda się zakończyć dostawy wszystkich maszyn do końca roku 2026.

Maciej Szopa zwrócił uwagę, że program zakupu 66 F-16 najnowszej wersji realnie wzmocni zdolności tajwańskiego lotnictwa do obrony wyspy. Nowe maszyny będą służyły wraz ze 141 podniesionymi do podobnego standardu F-16 posiadanymi przez Tajpei już wcześniej. Obecna strata maszyny zmienia jednak ilość sprawnych operacyjnie F-16V po modernizacji.