Ukraina buduje dronową obronę terytorialną

Realizowana jest ambitna reforma dronizacji wojsk OT, polegająca na sformowaniu po dwóch batalionów systemów bezzałogowych w każdej brygadzie OT. W połowie 2025 roku została wdrożona restrukturyzacja brygad OT, polegająca na przekształceniu samodzielnych batalionów OT w bataliony liniowe.

Zamierzano w ten sposób osiągnąć kilka celów, a głównie zoptymalizować wewnętrzną organizację oddziałów: każdy batalion samodzielny miał własny, rozbudowany pion dowodzenia, logistyki i zabezpieczenia tyłów, a przejście na strukturę liniową pozwoliło na usunięcie tych dublujących się elementów, przenosząc ciężar zarządzania i logistyki na szczebel brygady.

Pozwoliło to z kolei na redukcję pionów tyłowych i przesunięcie żołnierzy do innych pododdziałów. Reforma OT upodobniła bataliony terytorialne do standardowych batalionów liniowych w regularnych brygadach Sił Zbrojnych Ukrainy (SZU). Likwidacja zbędnych struktur wewnątrz batalionów pozwoliła na przesunięcia żołnierzy na stanowiska bojowe, w tym do nowo tworzonych komponentów systemów bezzałogowych itd.

Proces ten najpewniej jeszcze nie został zakończony, gdy z końcem zeszłego roku wdrożono nową restrukturyzację, czyli dronizację brygad OT, aby zyskały one większą efektywność na polu walki.

Od stycznia 2026 r. proces formowania po dwóch batalionów systemów bezzałogowych, kosztem tradycyjnych batalionów piechoty, w każdej brygadzie OT mocno przyspieszył. Do tej pory część brygad OT miała samodzielne kompanie dronów uderzeniowych (RUBAK) oraz mniejsze zespoły droniarzy w niektórych batalionach. W tym roku zaczęto ambitny program formowania lub restrukturyzacji batalionów OT w bataliony systemów bezzałogowych.

Rewolucja na tyłach

Rozwinięcie organizacyjne batalionów liniowych brygad OT w bataliony systemów bezzałogowych, poprzez ich organizacyjno-sprzętową restrukturyzację, albo rozwijanie brygadowych kompanii dronów uderzeniowych (RUBAK) w bataliony (BUBAK, BBpS, batalion bezpiłotnych system), dostało nowy impuls na przełomie 2025/2026. Przykładowo kanał RUBAK „Czornyj Stryż” 103 Brygady OT zmienił się w kanał Batalionu Bezpiłotnych Systemów (BBpS) „Czornyj Stryż” 5 stycznia 2026 r. Zmiana ta została oficjalnie ogłoszona i była potwierdzeniem trwającego procesu, w różnym stopniu obejmującego wszystkie brygady OT, bowiem sama dronizacja przebiega nierównomiernie.

Formowanie batalionów systemów bezzałogowych w brygadach OT jest zazwyczaj dwojakiego rodzaju: albo poprzez rozwinięcie brygadowej kompanii dronów uderzeniowych (RUBAK), która staje się trzonem jednego z batalionów systemów bezzałogowych albo poprzez przeformatowanie dotychczasowego batalionu liniowego brygady, jednego lub dwóch (np. na bazie batalionowego plutonu dronów) w batalion dronów.

Poza rozwijaniem batalionów systemów bezzałogowych w składzie brygad pozostały mniejsze pododdziały np. w batalionach, których etat również się rozwinął (plutony dronów w batalionach, bateriach artylerii itd.). W batalionach są 4-5 kompanii bezzałogowych, w tym może być także kompania dronów naziemnych. Skład batalionu może być podobny do standardowych batalionów systemów bezzałogowych brygad zmechanizowanych SZU, co sprzyjałoby pewnej standaryzacji organizacyjno-etatowej.

Batalion systemów bezzałogowych to sztab z pionem rozpoznawczo-analitycznym, kompanie dronów rozpoznawczych i uderzeniowych (bojowych) oraz pododdziały zabezpieczenia z majsterniami i komponentem WRE.

Nowy kierunek

Dronizacja jednostek OT idzie jednakże również w nowym kierunku, ostatnio dynamicznie się rozwijającym, a mianowicie zwiększania u tych jednostek zdolności antydronowych, w oparciu o bezzałogowce przechwytujące (myśliwskie antydrony). W tej chwili więc, w pododdziałach przeciwlotniczych brygad OT, np. w ich bateriach przeciwlotniczych, mogą funkcjonować zespoły dronów przechwytujących (myśliwskich antydronów). I tak na przykład w 123. Brygadzie OT jest organiczna bateria przeciwlotnicza, wyposażona m.in. w antydrony typu Sting.

Masowe formowanie nowych batalionów bezzałogowych generuje duże problemy, zwłaszcza jeśli chodzi o kadry, w tym operatorów dronów, jak i bazę materiałową, w tym same drony. Wyposażenie do batalionów OT, szczególnie w zakresie dronów i detektorów, pochodzi zarówno z dostaw centralnych, jak i w kluczowym stopniu od patronów terytorialnych i fundacji.

Drony od miasta

Przykładowo 120. Winnicka Brygada OT otrzymała w lutym od miasta Winnica 160 dronów (w ramach 31. transzy wyposażenia dla brygady od rady miasta przekazano 150 dronów FPV i 10 rozpoznawczych DJI Matrice 4е), natomiast od fundacji „Dignitas Fund” detektory dronów (analizatory spektrum radio i sygnałów). W tym sensie brygady OT nadal zachowują „zależność terytorialną”, licząc na wsparcie fundacji, patronów, czy organizacji z „macierzystego” regionu.

Szczegółowa organizacja i etaty batalionów systemów bezzałogowych OT nie są znane, ale wiadomo, że rozwijają one swoje etaty i zdolności na kilku głównych kierunkach:

• szkolenia operatorów dronów, w tym też naziemnych, do wykonywania zadań rozpoznawczych i uderzeniowych,
• obsługi innowacyjno-technicznej (inżynierów i techników),
• łączności i IT (np. systemy CAD/CAM do drukarek 3D w majsterniach),
• systemów WRE (REB i RER),
• zaplecza technicznego (np. majsterni),
• wyposażenia technicznego (łączność, Starlink, detektory, generatory, komputery),
• transportu (pikapy, buggy, ruchome majsternie),
• majsterni (narzędzia, drukarki 3D).

Część batalionów dronów uzyskała już z pewnością efektywność bojową, część jest na różnym etapie formowania i kompletacji. W niektórych brygadach formalnie istnieją już po dwa bataliony systemów bezzałogowych. Poniżej przedstawiono poglądowy indeks wybranych dronowych jednostek OT, z krótką informacją. Większość batalionów jest wciąż w fazie formowania i rozwoju i prowadzi aktywną rekrutację, m.in. na wielu platformach rekrutingowych, np. LobbyX.

Poza batalionami systemów bezzałogowych oczywiście wciąż istnieją samodzielne lub wyspecjalizowane pododdziały (sekcje) dronów w brygadach OT, np. w 121. Brygadzie OT jako pododdział rozpoznawczo-uderzeniowy zadania bojowe wykonuje zespół operatorów dronów „Moris”.

Bataliony dronów w ukraińskiej Obronie Terytorialne

442. Samodzielny Batalion Systemów Bezzałogowych „Mars”.

Batalion „Mars” to jednostka rozpoznawczo-uderzeniowa sił bezzałogowych Kijowskiego Okręgu Operacyjnego, utworzona w 2025 roku. Dowództwo batalionu stanowią doświadczeni oficerowie bojowi. Powołanie do życia własnej, samodzielnej jednostki dronowej centralnego podporządkowania, pokazuje rosnące ambicje Sił OT.

1. Brygada OT

1. batalion systemów bezzałogowych „Zalizni Wołki” (Залізні вовки, Iron Wolves) rozwinięty na bazie 515. batalionu specjalnego „Zalizni wołki”, rekrutację ogłoszono w grudniu 2025 r. W składzie batalionu pluton dronów naziemnych.
2. batalion systemów bezzałogowych „Czornyj Rij” (Чорний Рій, Black Swarm) rozwinięty na bazie brygadowej kompanii (RUBAK) „Czornyj Rij”, rekrutację ogłoszono w grudniu 2025 r.

101. Brygada OT

1. batalion systemów bezzałogowych rozwinięty na bazie 5 batalionu (wcześniej 73 batalionu OT) w styczniu 2026.

Kompania dronów uderzeniowych (RUBAK) „Dyki Gazdy”

Kompania dronów uderzeniowych (RUBAK) „Tornado”

W składzie brygady, w baterii przeciwlotniczej, jest pluton dronów przechwytujących (myśliwskich antydronów).

102. Brygada OT

1. batalion systemów bezzałogowych rozwinięty na bazie 6. batalionu (wcześniej 201 batalionu OT) w styczniu 2026.

Kompania dronów uderzeniowych (RUBAK) „Bobry”

103. Brygada OT

1. batalion systemów bezzałogowych „Czornyj Stryż” (Чорний Стриж, Black Swift) rozwinięty na bazie kompanii dronów uderzeniowych (RUBAK) „Czornyj Stryż” w styczniu 2026.

104. Brygada OT

1. batalion systemów bezzałogowych rozwinięty na bazie 3. batalionu (wcześniej 59. batalionu OT) w styczniu 2026.
2. batalion systemów bezzałogowych „Serafimi” rozwinięty na bazie 4. batalionu (wcześniej 60 batalionu OT) oraz kompanii dronów uderzeniowych (RUBAK) „Serafimi” w styczniu/lutym 2026.

Drony w batalionie: Songbird, Sirko-2M, Gałka, DJI różnych typów, FPV.

105. Brygada OT

1. batalion systemów bezzałogowych
2. batalion systemów bezzałogowych

W marcu pojawiła się informacja o nagrodzeniu żołnierzy z 1. i 2. batalionów systemów bezzałogowych brygady.

RUBAK-105?

106. Brygada OT

Kompania dronów uderzeniowych (RUBAK) „Hot Season Team”

Niektóre źródła podają, że brygada ma batalion systemów bezzałogowych „Hot Season Team”, czyli już batalion rozwinięty na bazie RUBAK „Hot Season Team”.

107. Brygada OT

Batalion systemów bezzałogowych „Favorit” powstał na bazie kompanii dronów uderzeniowych (RUBAK) „Favorit” na przełomie 2025/2026

108. Brygada OT

?

109. Brygada OT

Kompania (grupa) dronów uderzeniowych (RUBAK) „Muramasa”, w połowie 2025 r. przeszła do 21. Pułku Systemów Bezzałogowych 3 KA.

111. Brygada OT

Kompania dronów uderzeniowych (RUBAK) „RUBAK 111”

112. Brygada OT

1. batalion systemów bezzałogowych rozwinięty na bazie 5. batalionu (wcześniej 244. batalionu OT) w lutym/marcu 2026.

Kompania dronów uderzeniowych (RUBAK) „Wiersznyki” (Вершникі, Raiders) (jeszcze w marcu br. na stronie RUBAK istnieje jako kompania, więc sugerowałoby to, że jeszcze nie została przekształcona w batalion?).

113, Brygada OT

1. batalion systemów bezzałogowych „Wolf” rozwinięty na bazie 7. batalionu (wcześniej 209. batalionu OT) na przełomie 2025/2026.
2. batalion systemów bezzałogowych rozwinięty na bazie 5. batalionu (wcześniej 124. batalionu OT) na przełomie 2025/2026.

114. Brygada OT

1. batalion systemów bezzałogowych „Archanhel” (Архангел)
2. batalion systemów bezzałogowych „Kryła Pomsty” (КРИЛА ПОМСТИ)

Rozwinięty na bazie 5. batalionu (wcześniej 135. batalionu OT) na przełomie 2025/2026.

Antydrony w baterii OPL.

115. Brygada OT

1. batalion systemów bezzałogowych rozwinięty na bazie 4. batalionu (wcześniej 141. batalionu OT) na przełomie 2025/2026.
2. batalion systemów bezzałogowych rozwinięty na bazie 2. batalionu (wcześniej 139. batalionu OT) na przełomie 2025/2026.

116. Brygada OT

1. batalion systemów bezzałogowych „Skywalker”
2. batalion systemów bezzałogowych „Alkor” rozwinięty na bazie kompanii dronów uderzeniowych (RUBAK) „Alkor”

Pluton antydronów „Katana” w baterii OPL.

117. Brygada OT

1. batalion systemów bezzałogowych „Zwirobij” (SoKill) rozwinięty na bazie 154. batalionu OT i RUBAK „Zwirobij” w lutym 2026.
2. batalion systemów bezzałogowych „Falcons” (Sokiły) rozwinięty na bazie 5. batalionu (wcześniej 242. batalionu OT) w lutym 2026.

118. Brygada OT

1. batalion systemów bezzałogowych „Karma” rozwinięty na bazie 2. batalionu (wcześniej 157. batalionu OT) w styczniu 2026.

119. Brygada OT

1. batalion systemów bezzałogowych prawdopodobnie rozwinięty na bazie 3. batalionu (wcześniej 164. batalionu OT) w styczniu 2026 r.
2. batalion systemów bezzałogowych prawdopodobnie rozwinięty na bazie 4. batalionu (wcześniej 165. batalionu OT) w styczniu 2026 r.

120. Brygada OT

1. batalion systemów bezzałogowych rozwinięty na bazie 5. batalionu (wcześniej 172. batalionu OT) w lutym 2026.
2. batalion systemów bezzałogowych

RUBAK 3. batalionu (jeszcze w marcu wykazywany jako samodzielny pododdział)

121. Brygada OT

?

122. Brygada OT

1. batalion systemów bezzałogowych rozwinięty na bazie 2. batalionu (wcześniej 182. batalionu OT) w lutym 2026.
2. batalion systemów bezzałogowych „Szaleni Bdżoly” rozwinięty na bazie 7. batalionu (wcześniej 255. batalionu OT) w styczniu 2026.

W składzie batalionu są 3 majsternie (prace innowacyjne, konstruktorskie, eksperymentalne, druki 3D)

123. Brygada OT

1. batalion systemów bezzałogowych rozwinięty na bazie 188. batalionu OT i RUBAK-123 w styczniu 2026 r.

Drony rozpoznawcze: RQ-35, Vector, Stork LR

1. batalion systemów bezzałogowych rozwinięty na bazie 2. batalionu (wcześniej 187. batalionu OT) w styczniu 2026 r.

Antydrony w baterii OPL.

241. Brygada OT

1. batalion systemów bezzałogowych „Wyrij” (Вирій, Vyriy) rozwinięty na bazie RUBAK „Wyrij” w grudniu 2025.

W lutym w batalionie sformowano kompanie dronów naziemnych.

1. batalion systemów bezzałogowych rozwinięty na bazie 3. batalionu (wcześniej 205. batalionu OT) w grudniu 2025.

260. Brygada OT

1. batalion systemów bezzałogowych „Zaporiski Sapsany” (Запорізькі сапсани)
2. batalion systemów bezzałogowych „Sky Sich”

RUBAK 4. batalionu (jeszcze w marcu wykazywany jako samodzielny pododdział)

Pluton antydronów w baterii OPL.