- WIADOMOŚCI
Ostrzejsze zasady ochrony czasowej dla uchodźców z Ukrainy w UE
Ambasadorowie państw członkowskich Unii Europejskiej podjęli dziś wstępną decyzję o przedłużeniu tymczasowej ochrony dla osób uciekających przed rosyjską agresją na Ukrainę. Ochrona zostanie przedłużona do 4 marca 2028 roku, jednak z istotnym ograniczeniem – wykluczeniem z mechanizmu mężczyzn w wieku poborowym.
Zmiany wynikają bezpośrednio z apelu władz w Kijowie. Ukraina, objęta stanem wojennym, zabrania większości mężczyzn w wieku poborowym legalnego wyjazdu z kraju, by wzmocnić swoje siły zbrojne. Część mężczyzn w wieku wojskowym opuszczała Ukrainę nielegalnie, a następnie ubiegała się o ochronę tymczasową w UE (według danych Frontexu w 2025 i 2026 r. odnotowano tysiące takich przypadków).
Decyzja ma na celu zrównoważenie pomocy humanitarnej z potrzebami obronnymi Ukrainy. Komisja Europejska już w czerwcu 2026 r. zaproponowała takie rozwiązanie, podkreślając, że „propozycja uwzględnia ewoluujące potrzeby obronne Ukrainy”. Tymczasowa ochrona została uruchomiona w marcu 2022 r. na podstawie dyrektywy o ochronie tymczasowej. Była już kilkukrotnie przedłużana – ostatnio do 4 marca 2027 r. Kolejne przedłużenie o rok daje stabilność milionom Ukraińców w Europie.
Dla większości Ukraińców przebywających już w UE (w tym w Polsce) sytuacja prawna pozostaje bez zmian – zachowują prawo do pobytu, pracy, opieki zdrowotnej, edukacji dzieci i świadczeń socjalnych. Dla mężczyzn w wieku poborowym planujących nowy przyjazd lub przedłużenie statusu pojawią się dodatkowe wymagania formalne. Osoby, które nie spełnią warunków, nie otrzymają ochrony tymczasowej, choć nadal będą mogły ubiegać się o ochronę międzynarodową na zasadach indywidualnych.
Formalne przyjęcie decyzji przez Radę UE spodziewane jest w najbliższych tygodniach. Następnie państwa członkowskie będą musiały wdrożyć nowe przepisy do prawa krajowego.
