Największy tunel aerodynamiczny w regionie. Nowa infrastruktura Łukasiewicz – ILOT

W środę 29 lipca zaprezentowano, znajdujący się na terenie należącego do Sieci Badawczej Łukasiewicz Instytutu Lotnictwa (Łukasiewicz – ILOT) zmodernizowany tunel aerodynamiczny T-3. Jest to największy tego typu obiekt w Europie Środkowo-Wschodnie. Jest on elementem wartej 105 mln zł inwestycji finansowanej z KPO: Centrum Badawczo‑Rozwojowego Innowacyjnych Napędów i Struktur Lotniczych (CeBRINS) na warszawskim Okęciu.

To inwestycja ważna nie tylko dla Sieci Badawczej Łukasiewicz, lecz także dla całego krajowego systemu zaawansowanych technologii, ponieważ wzmacnia konkurencyjność polskiej gospodarki. Rolą państwa jest tworzenie warunków, w których polskie innowacje mogą powstawać, rozwijać się i skutecznie konkurować na światowym poziomie. Takie działania zwiększają naszą niezależność technologiczną, przyspieszają transfer wiedzy do gospodarki oraz sprawiają, że środki publiczne przekładają się na szybszy rozwój kompetencji i tworzenie wysokiej jakości miejsc pracy. Dlatego wykorzystujemy środki z KPO do budowy zaplecza, które przez kolejne dekady będzie służyć nauce, przemysłowi i obronności.
dr inż. Marcin Kulasek, minister nauki i szkolnictwa wyższego

Nowa infrastruktura powstała z myślą o partnerach strategicznych instytutu, jak również o małych i średnich firmach z dynamicznie rozwijającego się rynku platform bezzałogowych i sektora kosmicznego (new space). Już teraz finalizowany jest kontrakt na kampanię badawczą z jednym z wiodących europejskich producentów silników lotniczych.

Infrastruktura będzie wspierać zarówno projekty dla obronności, finansowane w dużej mierze z Europejskiego Funduszu Obronnego (EDF), jak i technologie podwójnego zastosowania związane z sektorem kosmicznym, finansowane przez Europejską Agencję Kosmiczną (ESA). Łukasiewicz – ILOT realizuje już kilkadziesiąt projektów w ramach tych programów.

Liczymy, że inwestycja ułatwi komercjalizację projektów Sieci, a także realizację usług B+R dla przedsiębiorstw sektora lotniczego i kosmicznego, którego wartość rośnie z roku na rok. Technologie w tych obszarach są szczególnie istotne z punktu widzenia bezpieczeństwa państwa, dlatego zamierzamy udostępniać tunel także naszym partnerom strategicznym w przemyśle zbrojeniowym. W ten sposób ponad 700 mln zł, które Łukasiewicz pozyskał z KPO, będzie pracować na dobrobyt i bezpieczeństwo Polaków przez kolejne dekady.
dr Hubert Cichocki, prezes Centrum Łukasiewicz

Programy kosmiczne, transportowe, energetyczne i obronne

Centrum Łukasiewicz zapowiada wykorzystanie tunelu w realizacji ogłoszonego w marcu Programu Badań Kosmicznych Sieci Badawczej Łukasiewicz. Badania przepływowe są bowiem istotne m.in. przy testach systemów wynoszenia. W tunelach aerodynamicznych Łukasiewicz – ILOT prowadzono już badania rakiety Bursztyn, stanowiącej jeden z filarów Programu – obok nanosatelity SPARK, który trafi na orbitę w II połowie 2027 r.

Pierwszą kampanią badawczą zrealizowaną w tunelu będą testy aeroelastycznego skrzydła w ramach unijnego projektu EXAELIA (Eksperymentalny Statek Powietrzny dla Europejskiego Przywództwa w Lotnictwie). Poza tunelem projekt wykorzysta też nową aparaturę badawczą Łukasiewicz – ILOT, jak systemy pomiaru odkształceń i optycznego przepływu cząsteczek 3D PIV.

Tunel będzie też wspierał szersze projekty realizowane w ramach Sieci Badawczej Łukasiewicz, w szczególności te z zakresu transportu naziemnego, energetyki, budownictwa czy systemów obronnych. Wykorzystanie synergii instytutów to, obok współpracy z biznesem, najważniejszy czynnik decydujący dziś o finansowaniu projektów ze środków publicznych, które otrzymuje Sieć.

Inżynierowie z Polski mogą aktywnie uczestniczyć w tworzeniu i testowaniu przełomowych technologii: od niskoemisyjnego lotnictwa po rozwiązania dla energetyki i systemów bezzałogowych.
dr hab. inż. Cezary Szczepański, prof. ILOT, dyrektor Łukasiewicz – Instytutu Lotnictwa

Przewagą Łukasiewicz – ILOT we współpracy z krajowymi podmiotami będzie szerokie doświadczenie w wykorzystaniu tunelu T-3 przez polskie spółki klasycznego sektora lotniczego (Leonardo PZL Świdnik S.A.), dynamicznie rozwijającego się obszaru platform bezzałogowych (WB Electronics S.A.), czy rodzącego się w Polce rynku szybkich pojazdów (PESA Bydgoszcz S.A.).

Tunel aerodynamiczny T‑3 w Łukasiewicz – ILOT powstał w latach 50. XX wieku i przez dekady skutecznie odpowiadał na potrzeby ówczesnych badań (m.in. dla rozwoju samolotów Iskra, Iryda, Wilga, Kruk i Dromader oraz śmigłowca W-3 Sokół). Dynamiczny rozwój technologii oraz rosnące wymagania wobec precyzji pomiarów – a co za tym idzie potrzeby biznesu lotniczego i obronności – sprawiły jednak, że niezbędna stała się jego modernizacja, aby Polska mogła uczestniczyć w rozwoju sektora new space.