Samolot z napędem hybrydowym dla Sił Powietrznych USA. Są miliony na badania

O otrzymaniu zamówienia od Air Force Research Laboratory (AFRL) Electra poinformowała 9 listopada. Prace przeprowadzi Electra Defense, dział przedsiębiorstwa odpowiedzialny za zastosowania obronne. Program obejmie sprawdzenie układu zasilania i napędu, próby naziemne przedseryjnego EL9 oraz pomiary hałasu podczas lotu. Za pomocą modeli i symulacji firma oceni również możliwości transportu ludzi i ładunków do miejsc o ograniczonej infrastrukturze.

Szczególnie interesujące będą badania dolotu i odlotu z wykorzystaniem wyłącznie energii zgromadzonej w akumulatorach. Ograniczenie hałasu mogłoby utrudnić usłyszenie samolotu podczas wspierania operacji specjalnych. Producent nie podał jednak, jak długo maszyna mogłaby lecieć w tym trybie ani jaki zasięg byłby wówczas dostępny.

EL9 jest samolotem bardzo krótkiego startu i lądowania, określanym przez producenta jako Ultra-STOL. Ma przewozić dziewięciu pasażerów lub do około 1360 kg ładunku, z zakładaną prędkością przelotową 175 węzłów, czyli około 324 km/h.

Według założeń producenta EL9 ma potrzebować zaledwie około 46 metrów rozbiegu i podobnej drogi dobiegu po lądowaniu. Takie parametry mają umożliwić korzystanie z niewielkich lądowisk, choć rzeczywista przestrzeń potrzebna do wykonania operacji będzie zależeć również od przeszkód terenowych i warunków lotu. Krótki start i lądowanie ma zapewnić osiem śmigieł napędzanych silnikami elektrycznymi.

Sercem układu hybrydowego EL9 ma być turbogenerator Safran TG600 o mocy elektrycznej 600 kW, rozwijany na podstawie silnika Arrano. Będzie wytwarzał energię na potrzeby napędu podczas przelotu i ładował akumulatory. Te zapewnią dodatkową moc przy starcie i lądowaniu, a także umożliwią lot bez pracy turbogeneratora. Samolot ma więc łączyć zasięg zapewniany przez paliwo lotnicze z możliwością cichszego pokonania wybranego odcinka trasy, ograniczając zależność od naziemnych stacji ładowania.

Dla USAF takie rozwiązanie może być przydatne w realizacji koncepcji Agile Combat Employment (ACE). Zakłada ona działanie z wielu mniejszych lokalizacji i zmianę miejsc bazowania, aby utrudnić przeciwnikowi wykrycie oraz zniszczenie samolotów na ziemi. Wymaga jednak sprawnego dostarczania części zamiennych, wyposażenia i personelu. EL9 mógłby przejmować niewielkie, pilne przewozy, uzupełniając większe transportowce i docierając bliżej miejsca działania jednostek.

Obecny kontrakt rozwija wieloletnią współpracę Electry z USAF. W 2023 r. firma uzyskała wsparcie w ramach programu Strategic Funding Increase (STRATFI) o łącznej wartości do 85 mln USD, obejmującego 30 mln USD środków USAF i innych funduszy oraz 55 mln USD inwestycji prywatnych. Dotychczasowe próby w locie prowadzono na mniejszym, dwumiejscowym demonstratorze EL2 Goldfinch, który uczestniczył również w wydarzeniu badawczym AFRL Future Flag 25-3 w 2025 r.

Większy EL9 pozostaje w fazie rozwoju. Według harmonogramu przedstawionego przez Safrana w lipcu 2026 r. pierwszy lot przewidywano na koniec 2027 r. lub początek 2028 r., a rozpoczęcie eksploatacji komercyjnej na 2030 r. Wyniki badań mają stanowić podstawę dalszych decyzji USAF. Obecna umowa nie obejmuje zakupu samolotów ani nie przesądza o ich przyjęciu do służby.