Strategiczny przemysł wzmacnia ochronę przed sabotażem

Z tego artykułu dowiesz się:

• Jakie działania podejmuje Ministerstwo Aktywów Państwowych, a co należy do zarządów spółek?
• Jak kluczowe firmy z branży energetycznej i wydobywczej współpracują w celu wymiany informacji?
• Jakie są podstawy prawne działań MAP?

Rosyjski sabotaż w zbrojeniowych spółkach i odpowiedź przemysłu

Ostatnie działania sabotażowe w państwach wschodniej flanki NATO, w tym między innymi podpalenie jednego z zakładów Grupy WB i stacji przekaźnikowej Starlink w Polsce, a także podobne incydenty w sąsiadujących państwach, powodują konieczność wzmocnienia ochrony najważniejszych zakładów. Tym bardziej że w kolejnych miesiącach sytuacja ta może eskalować.

Już w 2024 roku dr Jacek Raubo pisał na Defence24.pl o potrzebie objęcia ochroną nie tylko infrastruktury, ale i najważniejszych osób z sektora zbrojeniowego, a o zagrożeniu zamachami na przedstawicieli zarządów firm zaangażowanych we wsparcie Ukrainy pisał ostatnio „Financial Times”.

Jak informował Defence24.pl, kroki w celu wzmocnienia ochrony podjęła Polska Grupa Zbrojeniowa. Z kolei nadzorujące państwowe spółki w strategicznych sektorach Ministerstwo Aktywów Państwowych w odpowiedzi na pytania Defence24.pl poinformowało: „Ministerstwo Aktywów Państwowych, w świetle aktualnej sytuacji geopolitycznej, przykłada dużą wagę do kwestii bezpieczeństwa spółek w nadzorze właścicielskim. Bezpieczeństwo to nasz priorytet”. Resort aktywów państwowych jest w stałym kontakcie z radami nadzorczymi i zarządami spółek.

Jak do ochrony podchodzi przemysł prywatny? Dyrektor ds. komunikacji Grupy WB Remigiusz Wilk poinformował: „GRUPA WB elastycznie reaguje na wszelkie zagrożenia. Na bieżąco współpracujemy z instytucjami bezpieczeństwa państwa”. Nie podał jednak szczegółów podejmowanych działań, zapewne z uwagi na konieczność zachowania wymogów bezpieczeństwa i ochrony wrażliwych informacji.

Grupa WB, dostarczająca m.in. systemy bezzałogowe na Ukrainę od 2015 roku, jest w trakcie dynamicznego procesu zwiększania zdolności produkcyjnych, w zakresie systemów elektronicznych, w tym zarządzania walką i łączności, wielodomenowych systemów bezzałogowych, uzbrojenia, a także systemów rakietowych. Jednym z jej mniejszościowych akcjonariuszy jest od 2017 roku Polski Fundusz Rozwoju.

Podstawy prawne działania Ministerstwa Aktywów Państwowych

MAP przypomniało z kolei podstawy prawne podejmowanych działań, w tym ustawę z dnia 26 kwietnia 2007 r. o zarządzaniu kryzysowym, ustawę z dnia 10 marca 2010 r. o szczególnych uprawnieniach ministra właściwego do spraw aktywów państwowych oraz ich wykonywaniu w niektórych spółkach kapitałowych lub grupach kapitałowych prowadzących działalność w sektorach energii elektrycznej, ropy naftowej oraz paliw gazowych oraz ustawę z dnia 10 czerwca 2016 roku o działaniach antyterrorystycznych.

Wykaz infrastruktury krytycznej, w tym również tej będącej częścią spółek Skarbu Państwa, stanowi natomiast informację niejawną. MAP nie podaje też szczegółów wdrażanych środków ochronnych. „Informacje dotyczące ochrony infrastruktury krytycznej, w tym stosowanych rozwiązań organizacyjnych, technicznych i proceduralnych oraz działaniach podejmowanych przez operatorów infrastruktury krytycznej, w tym przez spółki z udziałem Skarbu Państwa, mają charakter wrażliwy z punktu widzenia bezpieczeństwa państwa”. Dodano, że informacje te nie są jawne, stanowią też tajemnice przedsiębiorstwa.

Co robi MAP, a za co odpowiadają zarządy?

Resort aktywów państwowych przypomniał w odpowiedziach, że Minister Aktywów Państwowych realizuje prawa akcjonariusza określone w Kodeksie Spółek Handlowych, natomiast za prowadzenie bieżących spółek odpowiedzialne są ich zarządy. Spółki będące w nadzorze MAP podejmują jednak działania w celu zwiększenia współpracy ws. ochrony infrastruktury krytycznej. Resort aktywów państwowych podał przykład inicjatywy, w ramach której pięć kluczowych spółek sektora energetycznego i wydobywczego: ORLEN S.A., PGE Polska Grupa Energetyczna S.A., Enea S.A., Tauron Polska Energia S.A. oraz KGHM Polska Miedź S.A. podpisało 7 października porozumienie intencyjne dotyczące współpracy oraz utworzenia sektorowego mechanizmu wymiany informacji o zagrożeniach bezpieczeństwa infrastruktury krytycznej.

Z kolei jeszcze we wrześniu prezes PGZ Adam Leszkiewicz mówił w rozmowie z Defence24.pl o nowej ofercie systemów do zwalczania BSP, przeznaczonej bezpośrednio dla operatorów infrastruktury krytycznej.