Dziesiątki miliardów zaliczek MON. Znamy kwotę

Zaliczki i przedpłaty udzielane są ze środków budżetowych. Do 22 kwietnia 2022 roku, czyli przed wejściem w życie Ustawy o obronie Ojczyzny, udzielane były również w ramach Funduszu Modernizacji Sił Zbrojnych (FMSZ).

Są one udzielane zarówno polskim, jak i zagranicznym dostawcom. W przypadku zamówień zagranicznych zaliczki (przedpłaty) stosowane są przy zamówieniach realizowanych w ramach programu Foreign Military Sales (FMS), jak również za pośrednictwem NATO Support & Procurement Agency (NSPA). Zaliczki i przedpłaty są udzielane przez dysponentów środków budżetowych, którzy dokonują największych zakupów. Są nimi głównie Agencja Uzbrojenia, Inspektorat Wsparcia Sił Zbrojnych, Centrum Zasobów Cyberprzestrzeni Sił Zbrojnych oraz jednostki Wojsk Specjalnych.

Jak wynika z zestawienia, przygotowanego dla Sejmowej Komisji Obrony Narodowej, do którego dotarł Defence24.pl, według stanu na dzień 31 grudnia 2025 roku łączna wartość udzielonych i nierozliczonych zaliczek (środki budżetowe i FMSZ) wynosiła 63,5 mld zł (a dokładniej 63 479 885,6 tys. zł).

Oznacza to, iż w roku 2025 ich poziom nie uległ zmianie, bo w dniu 31 grudnia 2024 roku też wynosił 63,5 mld zł. Podział tej kwoty wygląda następująco:

- 43,2 mld zł nierozliczonych zaliczek dotyczy zamówień zagranicznych;

- 20,3 mld zł nierozliczonych zaliczek dotyczy przemysłu krajowego.

Światowy handel bronią rządzi się swoimi prawami. Udzielanie zaliczek i przedpłat jest praktycznie normą. Jednak, w odróżnieniu od zamówień cywilnych, zaliczki na broń stanowią często sporą część końcowej ceny kontraktowej. Bardzo często wojskowe zaliczki wypłacane są w wielu etapach, odpowiadających przeważnie etapom produkcji sprzętu wojskowego.

Nie zmienia to faktu, iż na koniec 2025 roku Polska u producentów broni miała „zamrożone” 63,5 mld zł, z tego za granicą aż 43,2 mld zł.