Ukraina dostanie miliardy na Patrioty. UE wesprze zakup kluczowych pocisków

Rutte wskazał, że środki te pozwolą Ukrainie lepiej chronić swoją przestrzeń powietrzną przed rosyjskimi atakami. Jest to kolejny element mechanizmu, w ramach którego państwa NATO i Unii Europejskiej angażują środki na rzecz zwiększenia zdolności Ukrainy do obrony przed rosyjskimi uderzeniami.

3,5 mld dolarów na Patrioty

Najważniejszą informacją pozostaje wartość zapowiedzianej transzy. Chodzi o 3,5 mld dolarów przeznaczonych na zakup produktów związanych z systemami Patriot. Skala tej kwoty pokazuje, że mówimy o dużym pakiecie zakupowym. Według szacunku, 3,5 mld dolarów powinno umożliwiać zakup co najmniej 500 pocisków do systemu Patriot. Jest to jednak szacunek dotyczący potencjalnej skali zakupów, a nie oficjalnie ogłoszona liczba pocisków.

Nie można przy tym wykluczyć, że środki zostaną przeznaczone nie tylko na same rakiety. W ramach takiego pakietu mogą być pozyskiwane również elementy związane ze wsparciem eksploatacji systemów. Możliwe jest także uzupełnianie lub zastępowanie komponentów utraconych w czasie walk.

Ma to szczególne znaczenie w sytuacji, w której Ukraina wykorzystuje systemy obrony powietrznej w warunkach trwającej wojny. Zakupy mogą więc służyć zarówno zwiększaniu dostępnych zapasów, jak i utrzymywaniu już posiadanych zdolności.

Największym problemem może być termin dostaw

Sama dostępność pieniędzy nie oznacza jednak, że zamówione pociski trafią do Ukrainy natychmiast. Otwartą kwestią pozostaje bowiem termin realizacji dostaw. Problemem może być obecna sytuacja produkcyjna w Stanach Zjednoczonych, gdzie bieżąca produkcja jest przekierowywana na potrzeby Bliskiego Wschodu. Oznacza to, że nawet przy zabezpieczeniu znacznych środków finansowych konieczne będzie znalezienie odpowiedniego harmonogramu produkcji i dostaw. W przypadku uzbrojenia tego rodzaju czas oczekiwania może mieć równie duże znaczenie jak samo zapewnienie finansowania.

Warto w tym kontekście przypomnieć, że jeszcze niedawno prezydent Ukrainy Wołodymyr Zełenski sugerował możliwość dostaw rakiet dla Ukrainy w 2027 roku. Jeżeli taki harmonogram zostałby utrzymany, oznaczałoby to, że obecnie zabezpieczane środki będą miały znaczenie nie tylko dla bieżącego wsparcia, ale również dla przyszłego utrzymania ukraińskiej obrony powietrznej.

Ponad 10 mld dolarów w ramach PURL i FMS

Rutte zwrócił uwagę, że wsparcie dla Ukrainy nie ogranicza się do najnowszej transzy. Jak wskazał sekretarz generalny NATO, w ciągu ostatniego roku państwa NATO przeznaczyły ponad 10 mld dolarów na mechanizm PURL oraz zakupy realizowane w ramach amerykańskiego Foreign Military Sales na rzecz Ukrainy. Pokazuje to skalę zaangażowania państw sojuszniczych w pozyskiwanie amerykańskiego uzbrojenia dla Ukrainy. Najnowsze 3,5 mld dolarów należy więc postrzegać jako część większego strumienia finansowania, a nie jako odrębny i jednorazowy projekt.

Jednocześnie Rutte podkreślił znaczenie współpracy NATO i Unii Europejskiej. Jak zaznaczył, obie organizacje będą nadal działać wspólnie, a najnowsze porozumienie dotyczące Ukrainy jest kolejnym przykładem zwiększania przez Europę zaangażowania w pomoc dla Kijowa.

Doświadczenia dla europejskich systemów zakupowych

Kwestia finansowania i dostaw uzbrojenia dla Ukrainy ma również szerszy wymiar. Pokazuje bowiem, jak istotne znaczenie ma sprawny system pozyskiwania uzbrojenia, zarówno w warunkach pokoju, jak i w sytuacji prowadzenia działań wojennych. W tym kontekście interesująca jest również dyskusja dotycząca zmian w systemie pozyskiwania sprzętu dla Sił Zbrojnych RP. Koncepcję zmian w systemie pozyskiwania dla Sił Zbrojnych RP przedstawił na początku roku w wywiadzie dla Defence24.pl gen. bryg. Romuald Maksymiuk. Od 1 września kieruje on Departamentem Polityki Zbrojeniowej MON, a wcześniej był wiceszefem Agencji Uzbrojenia.

Doświadczenia związane z pozyskiwaniem uzbrojenia dla Ukrainy pokazują, jak istotne jest nie tylko zabezpieczenie odpowiednich środków, ale również przełożenie ich na konkretne dostawy. W przypadku systemów takich jak Patriot znaczenie ma bowiem cały proces – od decyzji o przeznaczeniu pieniędzy, przez zamówienie i produkcję, aż po faktyczne dostarczenie uzbrojenia.

Kluczowe będzie przełożenie pieniędzy na dostawy

Najnowsza decyzja dotycząca 3,5 mld dolarów jest więc istotnym krokiem w kierunku zwiększenia możliwości Ukrainy w zakresie obrony powietrznej. Skala środków może pozwolić na zakup co najmniej 500 pocisków Patriot, a dodatkowo na pozyskanie elementów wsparcia eksploatacji oraz potencjalne uzupełnienie wyposażenia utraconego podczas walk. Największą niewiadomą pozostaje jednak termin realizacji dostaw. W sytuacji, gdy amerykańska produkcja jest kierowana również na potrzeby Bliskiego Wschodu, samo zapewnienie finansowania nie rozwiązuje problemu dostępności rakiet.

Dla Ukrainy kluczowe będzie zatem to, kiedy zakontraktowane środki przełożą się na rzeczywiste dostawy. Jeżeli część z nich zostanie zrealizowana dopiero w 2027 roku, obecna decyzja będzie miała znaczenie przede wszystkim dla utrzymania i odtwarzania zdolności obrony powietrznej w dłuższej perspektywie. Jednocześnie ponad 10 mld dolarów przeznaczonych w ciągu ostatniego roku przez państwa NATO na PURL i amerykański Foreign Military Sales pokazuje, że europejskie państwa coraz większą część odpowiedzialności za finansowanie pomocy wojskowej dla Ukrainy przejmują na siebie.