Tusk po wyborach w USA: „Demokracja wygrała w Ameryce”

W środę przed południem w Kancelarii Prezesa Rady Ministrów odbyło się spotkanie premierów Polski i Czech – Donalda Tuska i Andreja Babisza. Szefowie rządów dyskutowali m.in. o bieżących sprawach dwustronnych i regionalnych. Podczas konferencji prasowej pytano ich m.in. o wynik amerykańskich wyborów połówkowych oraz o ewentualny wpływ na wojnę na Ukrainie.

„Dzisiaj demokracja wygrała w Ameryce. Demokracja to niesamowita rzecz. Uwielbiam demokrację, to naprawdę piękna rzecz” – mówił Tusk. „I tak jak sam prezydent Trump powiedział zaraz po wyborach, Demokraci zrobili dobrą robotę. I naprawdę tym razem nie mogłem się z nim bardziej zgodzić” – dodał.

Wcześniej na to samo pytanie odpowiadał Andrej Babisz. Stwierdził m.in., że „wyniki są takie, jakich można było oczekiwać, zwycięstwo Demokratów jest porażające”.

„Republikanie stracili takie bastiony, jak Teksas, a także inne stany. Wygrywali tam przez dziesięciolecia, a teraz przegrali” – mówił Babisz. „Na pewno nie zmieni się to, że prezydent Trump ma ogromne kompetencje. I mam nadzieję, że teraz wreszcie zajmie się tym, co obiecał, czyli zakończeniem wojny na Ukrainie oraz oczywiście w Cieśninie Ormuz” – dodał. Babisz podkreślił ponadto, że oba konflikty „mają zasadniczo negatywny wpływ na całą Europę”. Czeski premier wskazywał też na ryzyko pewnego paraliżu amerykańskiej polityki w postaci sporów między Białym Domem a Kongresem.

Czy wynik wyborów może przynieść realną zmianę?

Przejęcie Kongresu przez Demokratów zwiększa możliwości kontroli nad administracją Trumpa i może ułatwić forsowanie ustaw dotyczących pomocy Ukrainie, sankcji wobec Rosji czy nadzoru nad polityką zagraniczną. Kongres kontroluje budżet i może utrudniać lub przyspieszać pewne decyzje finansowe oraz prowadzić przesłuchania.

Jednak prezydent zachowuje szerokie uprawnienia wykonawcze w polityce zagranicznej, dyplomacji i sprawach wojskowych, a do odrzucenia jego weta potrzebna jest większość 2/3 w obu izbach – której Demokraci nie posiadają. Analitycy, m.in. z CNBC i POLITICO, wskazują, że możliwa jest większa presja i nadzór, ewentualnie szybsza realizacja niektórych form wsparcia (np. dostaw systemów obrony powietrznej), ale nie należy spodziewać się fundamentalnej zmiany kursu Waszyngtonu wobec Ukrainy czy regionu.