Bilans 7 października trzy lata po zamachu: ofiary, zakładnicy i zbrodnie

Był to największy atak terrorystyczny w historii Izraela. Wywołał trwającą do dziś wojnę w Strefie Gazy. Operacja nazwana „Nawałnicą Al-Aksa” rozpoczęła się ok. godz. 6.30 czasu miejscowego (5.30 w Polsce) od wystrzelenia kilku tysięcy rakiet w kierunku południowego Izraela.

Około 6 tys. palestyńskich bojowników i cywilów przedostało się ze Strefy Gazy do Izraela. Barierę graniczną sforsowano w ponad stu miejscach, m.in. przy użyciu materiałów wybuchowych i buldożerów; napastnicy dotarli też drogą morską i na paralotniach.

Ogłaszając rozpoczęcie operacji, dowódca zbrojnego skrzydła Hamasu Mohammed Deif przedstawiał ją jako odpowiedź na działania Izraela wobec Palestyńczyków i meczetu Al-Aksa w Jerozolimie. Atak był przygotowywany przez Hamas od lat. Znalezione później dokumenty pokazały, że poszczególne oddziały miały wyznaczone konkretne bazy i miejscowości, a instrukcje obejmowały m.in. sposób prowadzenia napaści i porywania zakładników.

Jednym z pierwszych celów był festiwal muzyki elektronicznej na pustyni Negew, ok. 5 km od otoczonej ogrodzeniem granicy ze Strefą Gazy. Zginęło tam 378 osób, a 44 uprowadzono. Podczas ataku na festiwal doszło do gwałtów i innych aktów przemocy seksualnej.

Przebieg ataku Hamasu i początek wojny odwetowej

W Sderot hamasowcy zajęli posterunek policji, zabijając ok. 30 osób. W ciągu dnia uzbrojeni napastnicy wtargnęli do kilkudziesięciu izraelskich miejscowości i obiektów wojskowych na południu Izraela. Kilka kibuców i osiedli przeszło tymczasowo pod kontrolę Hamasu. W Beeri dokonano masakry ludności cywilnej, w której zginęło 101 mieszkańców, w Kfar Azie – 56 osób, w Nir Ozie – 47. Napastnicy mordowali całe rodziny i podpalali domy.

Hamas i Palestyński Islamski Dżihad porwały 251 osób – żołnierzy i cywilów, w tym dzieci – zapowiadając wykorzystanie ich w charakterze karty przetargowej. Izraelska armia przez wiele godzin nie była w stanie opanować sytuacji. W części miejscowości mieszkańcy i lokalne oddziały samoobrony walczyli z napastnikami bez wystarczającego wsparcia wojska.

Łącznie w ataku zginęło 1175 osób, w tym 379 żołnierzy, 725 cywilów i 71 cudzoziemców. Wśród ofiar było ok. 70 Arabów będących obywatelami Izraela, głównie Beduinów. Premier Izraela Benjamin Netanjahu oświadczył 7 października, że kraj jest na wojnie z Hamasem, i zapowiedział „srogą zemstę”. Wstrzymano dostawy prądu, paliwa i towarów do zamieszkanej przez ponad 2 mln osób Strefy Gazy. Wojsko zaczęło mobilizować rezerwistów. Wieczorem rozpoczęły się intensywne naloty odwetowe na Strefę Gazy.

Błędy izraelskich służb, brak śledztwa i międzynarodowa ocena ataku

Izraelskie wojsko przyznało później, że nie przewidziało ofensywy. Wywiad znał od 2022 r. plan Hamasu „Mur Jerycha”, zakładający sforsowanie granicy, ataki na bazy i miejscowości oraz uprowadzenia, ale uznał, że ugrupowanie nie jest w stanie lub nie zamierza go zrealizować. Do podobnych wniosków doszedł kontrwywiad (Szin Bet). W nocy z 6 na 7 października służba wykryła nietypową aktywność Hamasu i ostrzegła o możliwości napaści, ale spodziewała się ograniczonego rajdu lub próby uprowadzenia, a nie napaści na taką skalę.

Trzy lata po ataku nie powołano niezależnej państwowej komisji śledczej, której domagają się m.in. opozycja i rodziny ofiar. Netanjahu sprzeciwia się jej utworzeniu, a koalicja zaproponowała zamiast niej komisję powoływaną przez parlament. Projekt przeszedł już pierwsze czytanie w Knesecie.

Komisja śledcza ONZ uznała w 2024 r., że Hamas i inne palestyńskie ugrupowania zbrojne dopuściły się 7 października zbrodni wojennych, w tym tortur, umyślnych ataków na cywilów, zabójstw i brania zakładników. Rządy wielu państw świata, organizacje broniące praw człowieka, takie jak Amnesty International i Human Rights Watch, oraz prokuratura Międzynarodowego Trybunału Karnego uznały atak za zbrodnię wojenną lub zbrodnię przeciwko ludzkości.

Liczba ofiar i zawieszenie broni w Strefie Gazy

W izraelskiej ofensywie rozpoczętej po ataku Hamasu straciło życie ponad 74,2 tys. Palestyńczyków w Strefie Gazy, a ponad 175 tys. zostało rannych – podaje lokalne ministerstwo zdrowia. W kampanii zginęło też 472 izraelskich żołnierzy. Zawieszenie broni z października 2025 r. zakończyło najcięższe walki, choć od tego czasu izraelskie ataki nie ustały całkowicie.