Rosyjska Arena zestrzeliła drony, ale T-72 zniszczono. Dlaczego?

Na dostępnych nagraniach widoczne jest co najmniej jedno przechwycenie i zniszczenie drona FPV, z drugiej strony wiele nagrań urywa się w momencie, gdy dron zbliża się do chronionego pojazdu. Musimy cały czas pamiętać, że nie tylko Rosjanie, ale również Ukraińcy stosują propagandę i manipulacje. Cięcie filmów w taki sposób jest typowym rozwiązaniem. Na niektórych nagraniach widać natomiast, że moduły wyrzutni efektorów systemu Arena-M są prawdopodobnie puste, co może wskazywać na ich zużycie w trakcie walki.

Potwierdza to Dmytro Putiata, były żołnierz ukraińskich sił specjalnych, 36. Brygady Piechoty Morskiej, Sztabu Generalnego, 20. Brygady Systemów Bezzałogowych oraz ekspert i analityk systemów bezzałogowych. Wraz z Robem Lee, analitykiem Foreign Policy Research Institute i byłym żołnierzem Korpusu Piechoty Morskiej USA, skontaktowali się z żołnierzami jednej z jednostek, która brała udział w walkach, w których Rosjanie zastosowali czołgi T-72B3A z aktywnymi systemami ochrony Arena-M.

Jak widzimy w wypowiedzi, Rosjanie wykorzystali 7 czołgów. Nie jest jasne, czy wszystkie wyposażone były w system Arena-M, ale zakładając, że tak, to w przypadku jednego z wozów system Arena-M strącił 7 dronów. Zakładając zatem, że każdy pojazd wyposażony był w ten system i skuteczność była podobna, te 7 czołgów było w stanie zneutralizować około 49 dronów FPV. Aby zniszczyć jeden czołg, Ukraińcy muszą zużyć od 15 do 20 dronów FPV. Atak mimo wszystko udało się powstrzymać, ale wnioski nie są dobre dla Ukraińców.

Po pierwsze, atak ten trzeba raczej rozumieć jako test systemu w warunkach bojowych i zapewne tak traktują go Rosjanie. Pierwszy zasadniczy wniosek jest następujący – aktywny system ochrony pojazdów Arena-M działa, jest w stanie wykryć i zneutralizować drony FPV! Ale są także inne wnioski. Przede wszystkim czołgów wyposażonych w ASOP Arena-M jest nadal za mało, tymczasem wykorzystanie takich systemów powinno być masowe – nie tylko na czołgach, ale i na bojowych wozach piechoty, transporterach opancerzonych czy artylerii samobieżnej.

Drugi wniosek dotyczy zapasu efektorów. Arena-M w obecnej konfiguracji posiada łącznie 12 efektorów, po 6 efektorów na każdy z modułów zainstalowanych na wieży pojazdu.

To zdecydowanie za mało i albo Rosjanie wrócą do koncepcji oryginalnego systemu Arena, który posiadał wokół wieży pojazdu wieniec z wyrzutniami efektorów (dla czołgów i bojowych wozów piechoty było to około 24 efektorów), bądź też będą dążyć do dalszej miniaturyzacji efektorów i przeprojektowania ich wyrzutni tak, aby w gotowości znajdowało się ich znacznie więcej.

Trzeci wniosek dotyczy taktyki. Jasne jest, że pojazdy wyposażone w ASOP muszą walczyć w formacjach tak, aby przeciwnik nie był w stanie skoncentrować ognia na jednym wozie, próbując zużyć wpierw efektory ASOP, a potem atakować pojazd pozbawiony ochrony. To także oznacza, że ASOP należy traktować szerzej niż ochronę indywidualnych pojazdów – konieczna jest ochrona całych formacji, zaczynając od niszczenia dronów rozpoznawczych, a kończąc na neutralizacji atakujących dronów FPV i amunicji krążącej.

Czy zatem pierwsze bojowe użycie systemów Arena-M było sukcesem? Zdecydowanie tak. Jeżeli potraktujemy to jako test, był to sukces – obarczony stratami, ale mimo wszystko sukces, który udowodnił słuszność koncepcji. Teraz Rosjanie mogą wyciągnąć wnioski i wdrożyć rozwiązania zaradcze, o ile będą w stanie to zrobić. Proliferacja aktywnych systemów ochrony pojazdów znacznie podniesie odporność i przeżywalność wozów bojowych oraz znacznie utrudni życie obsługom dronów i broni przeciwpancernej.