Czy Rosji skończyły się czołgi? Liczby po czterech latach wojny w Ukrainie [ANALIZA]

Jeżeli chodzi o produkcję czołgów w ZSRR, mowa o tysiącach egzemplarzy różnych modeli. Abyśmy mieli dobre porównanie, przyjrzyjmy się kilku różnym typom, które produkowane były od końca lat 70. do początku lat 90.

Na podstawie źródeł rosyjskojęzycznych można określić, że produkcja czołgów w ZSRR i Rosji w latach 1973-1996 wyglądała następująco:

• T-64A - 4 093;
• T-64B - 6 297;
• T-64BW - 2 718;
• T-72A - 5 264;
• T-72B - 5 700;
• T-80B - 1 606;
• T-80BW - 3 785;
• T-80U - 476;
• T-80UD - 715;
• T-90 - 120.

Te liczby są oczywiście przybliżone, albowiem w rzeczywistości, ze względu na brak dokładnych danych, nie sposób ocenić, ile danego typu czołgu wyprodukowano. Wynika to na przykład z faktu, że nim wygaszono całkowicie produkcję czołgów T-64A, zazębiła się ona z rozpoczęciem produkcji czołgów T-64B. A więc powyższe liczby należy traktować orientacyjnie!

Należy także pamiętać, że po rozpadzie ZSRR Federacja Rosyjska nie odziedziczyła całej tej floty czołgowej. Zgodnie z danymi z książki „Pancerna Potęga ZSRR 1945-1991” Igora Drogowoza, po rozpadzie ZSRR Ukraina miała otrzymać w spadku około 4,7 tys. czołgów (inne źródła podają 6,2 tys.), Kazachstan przejął ok. 5 tys., a Białoruś 3,2 tys. Oczywiście sprzęt odziedziczyły także inne państwa, jak np. Gruzja, ale były to już zdecydowanie mniejsze liczby.

W roku 2012 Federacja Rosyjska zaplanowała, że zredukuje całą swoją flotę czołgową do około 10 tysięcy czołgów, z czego około 2 tysięcy miało znajdować się w czynnej służbie, kolejne 2 tysiące miały stanowić rezerwę wysokiej gotowości i służyć do szkolenia, a około 6 tysięcy miało znajdować się w rezerwie strategicznej. W roku 2022, tuż przed rozpoczęciem wojny, Federacja Rosyjska posiadała około 3 tysięcy czołgów w aktywnej służbie i około 7,2 tysiąca w zapasach strategicznych.

Przez 4 lata wojny Rosjanie ponieśli duże straty. Jak podaje portal Oryx, Rosjanie stracili bezpowrotnie 3 327 czołgów, z czego maszyn nowoczesnych według typów:

• T-64A - 2;
• T-64BW - 78;
• T-64BWK - 3;
• T-72A - 32;
• T-72AW - 22;
• T-72B - 515;
• T-72BA - 14;
• T-72B3 - 544;
• T-80B - 4;
• T-80BW - 677;
• T-80BWK - 3;
• T-80BWM - 198;
• T-80U - 59;
• T-90A - 33;
• T-90AK - 1;
• T-90S - 9;
• T-90M - 104.

Łącznie zatem Rosjanie bezpowrotnie utracili 2 298 czołgów, które można uznać za względnie nowoczesne i których zniszczenie można wizualnie potwierdzić. Natomiast pozostaje jeszcze 1 029 wozów starszych typów lub których identyfikacja była niemożliwa. Oczywiście pozostaje jeszcze kwestia czołgów uszkodzonych oraz porzuconych i zdobytych przez Ukraińców.

Wraz z upływem czasu rosyjskie rezerwy strategiczne sprzętu, w tym czołgów, topniały. Według zachodnich OSINT-owców występujących pod pseudonimami Covert Cabal i Jompy, którzy badali to zagadnienie na podstawie zdjęć satelitarnych, w roku 2021 Rosjanie w zapasach posiadali około 7 216 czołgów wszystkich typów, zaś w roku 2026 jest to już tylko 2 098.

Oznacza to, że z magazynów Rosjanie pobrali 5 118 czołgów, ale nie wszystkie trafiły na front. Co więcej, nie wszystkie służą do uzupełnienia strat, lecz zostały pobrane ze względu na mobilizację i rozbudowę wojsk lądowych Federacji Rosyjskiej. Dziś Rosjanie w aktywnej służbie mają posiadać około 3,5 tysiąca czołgów.

Jak w swoim materiale wideo wspominają wyżej wymienieni OSINT-owcy, Rosjanie w toku wojny zmobilizowali wiele różnych jednostek, w tym pancernych i strzelców zmotoryzowanych (zmechanizowanych). Wiele maszyn cały czas znajduje się także na terenie zakładów remontowych broni pancernej (БТРЗ – Бронеタンковый Ремонтный Завод) oraz zakładów produkcyjnych, takich jak UralWagonZawod czy OmskTransMasz.

Nie możemy także zapominać o fakcie, że Rosjanie rocznie produkują średnio około 200–250 nowych czołgów T-90M, co oznacza, że tylko w ciągu dwóch lat Rosjanie przy tym tempie produkcji są w stanie przekazać swojej armii 400–500 czołgów, a w ciągu czterech lat liczba ta rośnie do 800–1000 czołgów. Oznacza to, że przy malejących stratach na froncie Rosjanie mogą przynajmniej częściowo odbudować swój potencjał.

Wniosek jest zatem jeden: Rosjanom nie brakuje czołgów i w najbliższym czasie ich nie zabraknie. Co więcej, Rosjanie pracują nad rozwiązaniem problemu dronów, choćby poprzez wdrażanie aktywnych systemów ochrony pojazdów. A zatem Rosja, nawet po zakończeniu wojny z Ukrainą, pozostanie państwem groźnym, o dużym potencjale ofensywnym, ale także bogatszym o doświadczenia wyniesione z frontu na Ukrainie.