Odsłonięto pomnik gen. Rozwadowskiego. Współtwórca zwycięstwa w 1920 roku upamiętniony

Podczas uroczystości 26 października wstęgę z cokołu symbolicznie zdjęli wicepremier i minister obrony narodowej Władysław Kosiniak-Kamysz, generał Wiesław Kukuła, szef Sztabu Generalnego WP oraz Melanie J. Jordan-Rozwadowska Brencsons. Pomnik jest wspólną inicjatywą resortu obrony i Sztabu Generalnego WP.

Autorem monumentu jest Zbigniew Mikielewicz, którego projekt wybrano spośród sześciu prac konkursowych. Pomnik ma około pięciu metrów wysokości wraz z cokołem. Postać generała zwrócona jest w stronę ul. Rakowieckiej. „To jest dzień szczególny, to jest dzień zwycięstwa prawdy nad kłamstwem, dobra nad złem, wolności nad zniewoleniem, demokracji nad autorytaryzmem. Pomnik generała Rozwadowskiego, jego umiejscowienie przed Sztabem Generalnym WP po 106 latach od Bitwy Warszawskiej. Ile trzeba było czekać, ile pokoleń upłynęło, ile czasu trzeba było poświęcić, żeby prawda nie zginęła, żeby nasz bohater doczekał się godnego miejsca w stolicy, którą obronił, żeby nasz dowódca doczekał się upamiętnienia przed sztabem, którego był twórcą. To jest postać niezwykła” – powiedział wicepremier i szef MON Władysław Kosiniak-Kamysz.

Tadeusz Jordan-Rozwadowski urodził się w 1866 roku w Babinie, w rodzinie o tradycjach wojskowych i powstańczych. Karierę rozpoczął w armii austro-węgierskiej. Ukończył Szkołę Wojenną w Wiedniu, zdobywał doświadczenie na stanowiskach sztabowych i pełnił funkcję attaché wojskowego w Bukareszcie.

W październiku 1918 roku został pierwszym szefem Sztabu Generalnego odradzającego się Wojska Polskiego. Uczestniczył w budowie struktur armii, następnie dowodził Armią „Wschód” podczas walk o Lwów i Galicję Wschodnią. Kierował również Polską Misją Wojskową w Paryżu, zabiegając o wsparcie dla Polski.

On stoi na czele Sztabu Generalnego, de facto od 12 sierpnia przejmuje dowództwo nad całym Wojskiem Polskim, nad wszystkimi stanami, które wtedy ruszyły do obrony Rzeczypospolitej. I jest niezłomny. Często niektórzy próbują powtarzać to hasło, ale ta niezłomność to jest pierwszy przymiot generała Rozwadowskiego, który trzeba zapisać złotymi zgłoskami, złotymi literami wyryć: niezłomny w swoim działaniu, nietracący ducha, nadziei i wiary, dodający i krzepiący. W kluczowym momencie, 10 sierpnia 1920 roku, wydaje rozkaz 10 000, numer 10 000, zmieniający w ogóle całą strukturę, odwracający losy Bitwy Warszawskiej i wojny polsko-bolszewickiej, kluczowy manewr
wicepremier, szef MON Władysław Kosiniak-Kamysz

Na czele Sztabu Generalnego ponownie stanął w lipcu 1920 roku, w krytycznym momencie ofensywy bolszewickiej. Był jednym z głównych autorów planowania operacyjnego Bitwy Warszawskiej i koordynatorów działań polskich wojsk. Odpowiadał za pracę sztabową umożliwiającą przegrupowanie sił i przygotowanie kontrofensywy. Zachował się napisany jego ręką rozkaz operacyjny nr 10 000 z 10 sierpnia 1920 roku.

Kluczowym elementem polskiego planu było kontruderzenie znad Wieprza, rozpoczęte 16 sierpnia pod osobistym dowództwem Józefa Piłsudskiego. Rozwadowski odegrał zasadniczą rolę w przygotowaniu zwycięskiej operacji. Kwestię autorstwa całej koncepcji Bitwy Warszawskiej historycy rozpatrują jednak z uwzględnieniem udziału zarówno szefa Sztabu Generalnego, jak i Naczelnego Wodza — przypisywanie jej wyłącznie jednemu z nich jest uproszczeniem.

Po wojnie generał zajmował się reorganizacją, szkoleniem i dozbrajaniem kawalerii. W latach 1921–1926 pełnił funkcję Generalnego Inspektora Jazdy, a następnie Generalnego Inspektora Kawalerii. Narastał wówczas jego konflikt z obozem piłsudczykowskim.

Przywołujemy pamięć o pokoleniu oficerów budujących fundamenty niepodległego państwa oraz Wojska Polskiego w czasach, gdy o losach odrodzonej Rzeczypospolitej rozstrzygały nie tylko odwaga i poświęcenie obywateli, ale również znajomość sztuki wojennej i wiara w zwycięstwo, niesiona w tych najtrudniejszych chwilach jedynie przez nielicznych, których postawę uosabiał Pan Generał (...) Życie generała stało się też symbolem tragicznych dylematów, jakie nigdy nie powinny być częścią służby żadnego dowódcy. W czasie zamachu majowego w 1926 roku dochował wierności przysiędze i stanął po stronie legalnych władz państwowych, za co niesprawiedliwie zapłacił więzieniem. Wyniszczony ciężkimi warunkami więziennymi zmarł – jeszcze raz przywołam tą datę – 18 października 1928 roku
szef Sztabu Generalnego generał Wiesław Kukuła

Podczas przewrotu majowego w 1926 roku stanął po stronie prezydenta Stanisława Wojciechowskiego i legalnego rządu, dowodząc wojskami wiernymi władzom państwowym. Po zwycięstwie Piłsudskiego został aresztowany. Ponad rok spędził w więzieniu na Antokolu w Wilnie, a stawianych mu zarzutów nie udowodniono. Dziś jego imię nosi 23. Śląski Pułk Artylerii, który wkrótce będzie przeformowany w brygadę.