Kanibalizacja po rosyjsku. Powstała nowa dywizja lotnictwa

Rosyjska 6. Armia Sił Powietrznych i Obrony Powietrznej z dowództwem w Petersburgu stacjonuje obecnie na terenie Moskiewskiego i Leningradzkiego Okręgów Wojskowych. Okręgi te powstały w 2024 roku z przekształcenia Zachodniego Okręgu Wojskowego i przejęcia terenu zajmowanego przez Flotę Północną.

Jeszcze do niedawna podstawowym lotniczym związkiem taktycznym tej armii była 105. Mieszana Dywizja Lotnictwa z dowództwem w Woroneżu. W jej skład wchodziły:

• 14.Pułk Lotnictwa Myśliwskiego;
• 47.Pułk Lotnictwa Bombowego;
• 159.Pułk Lotnictwa Myśliwskiego;
• 790.Pułk Lotnictwa Myśliwskiego.

Przy obecnej wielkości rosyjskiego lotnictwa czteropułkowa dywizja była ewenementem. Rosjanie potrafią organizować dowództwo dywizji nawet tylko dla dwóch pułków.

Natomiast związkiem taktycznym lotnictwa Floty Bałtyckiej była 34.Mieszana Dywizja Lotnicza, stacjonująca całkowicie w Obwodzie Królewieckim. W jej skład wchodziły natomiast:

• 4.Mieszany Pułk Lotnictwa;
• 396.Pułk Śmigłowców;
• 689.Pułk Lotnictwa Myśliwskiego.

Pod koniec 2023 roku nastąpiła duża reforma rosyjskiego systemu dowodzenia. Lądowe i lotnicze jednostki obrony powietrznej w większości zostały wyłączone ze struktur Marynarki Wojennej i przekazane do Sił Powietrzno-Kosmicznych. Proces ten objął również 689.Pułk Lotnictwa Myśliwskiego, który trafił do 6.Armii Sił Powietrznych i Obrony Powietrznej.

Tym sposobem armia ta miała już pięć pułków lotnictwa bojowego i był to najwyższy czas na podzielenie ich pomiędzy dwie dywizje. W Pietrozawodsku, czyli stolicy Republiki Karelii, sformowano dowództwo nowej 149.Mieszanej Dywizji Lotniczej. Wybór tej miejscowości nie był przypadkowy, ponieważ na tamtejszym lotnisku stacjonuje jeden z pułków 105.Dywizji.

Na razie wiadomo, iż w skład nowej 149.Mieszanej Dywizji Lotniczej weszły już:

• 159.Pułk Lotnictwa Myśliwskiego;
• 689.Pułk Lotnictwa Myśliwskiego.

Jednak nazwa nowej dywizji wskazuje, iż być może to nie wszystko. Mieszana dywizja zawsze składa się z pułków różnego typu. Jeśli w 149.Dywizji miałyby być tylko dwa pułki lotnictwa myśliwskiego, to teoretycznie powinna nosić nazwę 149.Dywizji Lotnictwa Myśliwskiego.

21 grudnia 2022 roku, czyli już po rosyjskiej agresji z 24 lutego, minister obrony Szojgu przedstawił szczegółowe plany rozwoju organizacyjnego Sił Zbrojnych Rosji. Wśród przedstawionych zamierzeń było sformowanie trzech kolejnych dowództw dywizji lotnictwa, tak aby dla każdej armii ogólnowojskowej i pancernej utrzymywana była jedna dywizja. Szojgu nie podał wtedy horyzontu czasowego tych zamierzeń organizacyjnych, ale do dzisiaj sformowano tylko jedno takie dowództwo dywizji. Obecnie w Siłach Powietrzno-Kosmicznych jest ich osiem, a w Marynarce Wojennej jedna. Tymczasem liczba armii ogólnowojskowych i pancernych wzrosła do 16. Jak to często bywa, wspomniane rosyjskie plany nie są już do końca aktualne.

Warto zwrócić uwagę również na odległość pomiędzy stałymi miejscami dyslokacji pułków 149.Dywizji. Jeden stacjonuje w Republice Karelii, a drugi w Obwodzie Królewieckim. W linii prostej jest między nimi ponad 1100 km, czyli z prędkością poddźwiękową ponad godzina lotu samolotu Su-27, Su-30 lub Su-35, w które uzbrojone są oba pułki.

Ta zmiana organizacyjna z polskiego punktu widzenia jest ważna, ponieważ 689.Pułk Lotnictwa Myśliwskiego stanowi całość sił lotniczych obrony powietrznej Obwodu Królewieckiego, bezpośrednio z nami sąsiadującego. Naziemny komponent obrony powietrznej tego obwodu stanowi natomiast 44.Dywizja Obrony Powietrznej z dowództwem w Królewcu. Ona również do końca 2023 roku podlegała dowództwu Floty Bałtyckiej, a teraz jest już w strukturze Sił Powietrzno-Kosmicznych.

Na koniec warto pamiętać, iż w wojnie z Ukrainą biorą udział jednostki z całej Rosji. W związku z tym należy zakładać, iż siły stacjonujące w Obwodzie Królewieckim są realnie mniejsze, bo część z nich jest na Ukrainie.