Izraelska tarcza dla krajów wschodniej flanki w ogniu. Nowe możliwości

Testy obejmowały strzelania zmodernizowanej wersji Spydera dwoma typami pocisków – standardowym I-Derby ER, który w wersji odpalonej z lądu może mieć zasięg około 40 km, oraz dysponującym dodatkowym silnikiem startowym „boosterem” I-Derby LR, o zasięgu szacowanym na ponad 80 km. Cele, w tym symulujące bezzałogowe statki powietrzne o małej skutecznej powierzchni odbicia, zostały przechwycone bezpośrednim trafieniem (hit-to-kill).

Według Rafaela próby przeprowadzono z powodzeniem w Izraelu, miały one odzwierciedlać obecne i przyszłe zagrożenia, a także doświadczenia z ostatnich konfliktów zbrojnych. Zarówno tych z udziałem Izraela, jak w innych obszarach. Dodajmy, że pociski I-Derby oraz I-Derby ER (o maksymalnym zasięgu 100 km w wersji powietrze-powietrze) są przedstawiane jako przystosowane do integracji na różnych platformach, włącznie ze zmodernizowanymi F-5, F-16 różnych wersji, Tejas, ale też FA-50.

Spyder to mobilny system obrony powietrznej produkcji Rafaela, wykorzystujący zaadaptowane pociski przenoszone wcześniej przez samoloty, w konfiguracji ziemia-powietrze: naprowadzane na podczerwień i za pomocą kamery CCD Python 5 oraz kierowane radarowo I-Derby w wersji standardowej i o zwiększonym zasięgu (I-Derby ER). Standardowe pociski odpalane są z wyrzutni Spyder-SR/ER, zapewniając zasięg od kilkunastu (Python 5) do około 40 km (I-Derby ER).

Istnieje również możliwość wykorzystania systemu Spyder-MR/LR, z pociskami obu typów z „boosterem”, wtedy zasięg zwiększa się do ponad 80 km. Lżejsze wyrzutnie, przenoszące standardowe pociski, mogą być skonfigurowane albo w strukturze bateryjnej albo we w pełni autonomicznej odmianie all-in-one, przenosząc zarówno własny radar i system C2, jak i głowicę optoelektroniczną. Sam sensor optoelektroniczny może otrzymać każda z wyrzutni, przez co ma pewne możliwości działania autonomicznego. Rafael promuje też od pewnego czasu system Spyder-XR, o zasięgu szacowanym na 160 km. Od 2023 roku co najmniej jedna wersja Spydera (nie jest jasne czy chodzi o XR, czy istniejące pociski) ma też możliwość zwalczania rakiet balistycznych.

Z punktu widzenia Europy Środkowo-Wschodniej Spyder jest o tyle ciekawym systemem, że został już – w 2020 roku – wybrany przez Czechy w celu zastąpienia posowieckich zestawów Kub (kontrakt miał wartość ok. 627 mln dolarów), a w czerwcu 2026 roku zamówiła go Rumunia (łączna wartość umowy ramowej to ponad 2 mld euro, to pierwsze zamówienie).

Czesi kupili na razie cztery baterie systemu Spyder (z pociskami kilku typów, maksymalny zasięgdo 80 km). W maju 2026 roku czeski premier Andrej Babiš ogłosił zakup czterech dodatkowych systemów w wersji All-in-One, wcześniej pojawiały się też doniesienia o planach zakupów rakiet o zwiększonych możliwościach, także w zakresie zwalczania rakiet balistycznych.

System Spyder jest też używany między innymi w Wietnamie, Singapurze, Gruzji (gdzie jeszcze w 2008 roku, w starszej wersji, był używany bojowo), Izraelu (używany operacyjnie) oraz Indiach.