Służba się kończy, misja nie musi. „Trzecia Linia” otwiera weteranom drogę do świata technologii

Inżynier może zaprojektować nową, innowacyjną technologię, ale to żołnierz z doświadczeniem operacyjnym potrafi wskazać, czego będzie potrzebował jej użytkownik: czy obsługa okaże się wystarczająco prosta, jakie ograniczenia pojawią się w terenie i czy rozwiązanie odpowiada na rzeczywisty problem pola walki. Spotkanie tych dwóch perspektyw może przesądzić o przydatności produktu na potrzeby bezpieczeństwa i obronności kraju.

Właśnie na połączeniu tych elementów opiera się „Trzecia Linia”. Program powstał z myślą o osobach, które zakończyły służbę w Wojsku Polskim i chcą wykorzystać swoje doświadczenie w nowej roli zawodowej. Ma przygotować je do współpracy ze startupami, firmami technologicznymi, przemysłem obronnym i inwestorami rozwijającymi technologie dual-use (służące zarówno celom cywilnym, jak i wojskowym).

Doświadczenie, którego nie da się zastąpić dokumentacją

Wiedza wyniesiona ze służby obejmuje znacznie więcej niż znajomość sprzętu i procedur. To także umiejętność organizacji pracy, odpowiedzialność za ludzi, ocena ryzyka oraz działanie w sytuacjach, w których czasu i informacji jest zbyt mało. W zespołach tworzących technologie dual-use takie kompetencje pomagają lepiej zrozumieć potrzeby użytkowników, wcześniej zauważyć potencjalne problemy i zaplanować testy w warunkach zbliżonych do rzeczywistego użycia.

Dla byłych żołnierzy wejście do tego środowiska oznacza jednak poznanie innego języka i sposobu pracy. Doświadczenie operacyjne trzeba przełożyć na rozmowę z przedsiębiorcą, inżynierem czy inwestorem. Potrzebna jest również orientacja w rynku, modelach finansowania i procesie rozwoju produktu. Program „Trzecia Linia” ma ułatwić ten krok.

- Tęsknota za misją determinuje wybory zawodowe wielu byłych żołnierzy, dlatego wierzymy, że program Trzecia Linia spotka się z dużym zainteresowaniem. W trzeciej dekadzie XXI wieku, w dobie głębokich zmian na współczesnym polu walki, bezpieczne otoczenie geopolityczne zależy również od zdolności państwa do tworzenia innowacji na rzecz bezpieczeństwa i odporności. Właśnie dlatego doświadczenie i kompetencje weteranów i byłych żołnierzy są dziś tak cenne – mówi Izabela Albrycht, pełnomocniczka Rektora AGH ds. NATO DIANA, kierująca działaniami FORT Kraków po stronie AGH.

Od wiedzy wojskowej do nowych ról zawodowych

Uczestnicy programu poznają zasady funkcjonowania rynku innowacji dual-use i defence, rozwoju produktów i ich komercjalizacji. Warsztaty obejmą m.in. rozpoznawanie potrzeb użytkowników, ocenę projektów technologicznych, budowanie modeli biznesowych, finansowanie przedsięwzięć, ochronę własności intelektualnej oraz komunikację i wykorzystanie narzędzi AI.

W programie przewidziano również przygotowanie do poruszania się po cywilnym rynku pracy: opisania kompetencji wojskowych w CV, prezentowania doświadczenia podczas rozmów kwalifikacyjnych i zaplanowania dalszej ścieżki zawodowej. Szkolenia uzupełnią mentoring oraz spotkania z przedsiębiorcami, ekspertami i byłymi żołnierzami, którzy znaleźli nowe role po służbie.

Możliwe kierunki rozwoju to m.in. doradztwo technologiczne, mentoring startupów, praca w zespołach innowacji przemysłu obronnego, współpraca z funduszami inwestycyjnymi oraz stworzenie własnej firmy. Uczestnicy będą przygotowywani również do roli mentorów startupów w programach NATO DIANA, IDA i EUDIS – pomagających firmom lepiej rozumieć potrzeby wojska i praktyczne zastosowania rozwijanych technologii. Kolejną możliwą ścieżką jest praca ekspercka w instytucjach unijnych, m.in. przy ocenie projektów technologicznych związanych z bezpieczeństwem i obronnością.

Nowa misja dla najbardziej doświadczonych

Nazwa programu nawiązuje do triarii – trzeciej linii rzymskiego szyku bojowego, tworzonej przez najbardziej doświadczonych żołnierzy. We współczesnej „Trzeciej Linii” ich odpowiednikiem są ludzie, którzy po zakończeniu służby mogą nadal wspierać bezpieczeństwo państwa: pomagając rozwijać technologie, doradzając przedsiębiorcom i przekazując wiedzę kolejnym zespołom.

Stawką jest zarówno rozwój zawodowy uczestników, jak i wykorzystanie kompetencji potrzebnych polskiej gospodarce i obronności. Doświadczenie żołnierzy może pomóc skrócić dystans między pomysłem technologicznym a rozwiązaniem przydatnym jego przyszłym użytkownikom.

Rekrutacja do pilotażowej edycji trwa do 25 października 2026 r., do godz. 23:59. Start programu zaplanowano na listopad, a warsztaty potrwają do lutego 2027 r. Większość zajęć odbędzie się online; przewidziano również co najmniej dwa spotkania stacjonarne. Udział jest bezpłatny, a liczba miejsc ograniczona. Szczegóły i zgłoszenia: trzecia-linia.pl.

Program został objęty patronatem honorowym przez Wiceprezesa Rady Ministrów, Ministra Obrony Narodowej Władysława Kosiniaka-Kamysza oraz Ministerstwo Rozwoju i Technologii.

O FORT Kraków

FORT Kraków to ośrodek wspierający rozwój technologii podwójnego zastosowania, stworzony przez Akademię Górniczo-Hutniczą i Krakowski Park Technologiczny. Łączy firmy technologiczne, naukę, wojsko, przemysł i administrację. Działa jako jedyny polski akcelerator NATO DIANA, partner EUDIS Business Accelerator Komisji Europejskiej oraz operator krajowego programu IDA.

Zadanie pn. „FORT Kraków Polski Akcelerator DIANA” jest dofinansowane ze środków budżetu państwa w ramach Programu Ministra Finansów i Gospodarki na lata 2025-2029 pn. „Wsparcie kompetencji w obszarze innowacji dual-use”, dotyczącego wyłonienia operatora Programu akceleracyjnego DUET – Dual-Use Emerging Technologies.