Prezydent proponuje nowy fundusz - także z kredytów i obligacji

Projekt zmierza do nowelizacji ustaw o NBP, o finansach publicznych, o krajowej Administracji Skarbowej i Ustawy o Obronie Ojczyzny.

Proponowany Fundusz ma zostać utworzony w Banku Gospodarstwa Krajowego, który odpowiadałby za obsługę finansową PFIO, w tym za gromadzenie środków oraz zarządzanie operacjami finansowymi związanymi z funkcjonowaniem Funduszu. Dysponentem Funduszu ma być MON. PFIO ma finansować modernizację techniczną sił zbrojnych oraz inne przedsięwzięcia służące zwiększeniu bezpieczeństwa i odporności państwa.

Organami Funduszu mają być Rada i Komitet Sterujący, złożone w każdym przypadku z trzech przedstawicieli rządu i dwóch przedstawicieli prezydenta. Radę mają tworzyć minister obrony, minister finansów, przedstawiciel premiera oraz przedstawiciele prezydenta i prezydenckiego BBN. Komitet sterujący ma się składać z przedstawicieli ministra obrony, prezydenta, premiera, ministra spraw wewnętrznych oraz BBN.

Zadania finansowane z Funduszu mają zostać określone w wieloletnim programie inwestycji obronnych, przygotowywanym przez szefa MON i przyjmowanym przez Radę Funduszu. Program miałby wskazywać projekty finansowane z PFIO oraz plan wydatkowania środków w ujęciu wieloletnim.

Środki Funduszu mają pochodzić przede wszystkim z wpłat z zysku Narodowego Banku Polskiego. W przypadku, gdy wpłata NBP na PFIO jest niższa od zaplanowanej na dany rok w programie wieloletnim, BGK ma być zobowiązany do udzielenia Funduszowi pożyczki. BGK może zaciągać na rzecz Funduszu kredyty i pożyczki, emitować obligacje na rynkach krajowym i zagranicznych. Dodatkowymi źródłami finansowania mają być odsetki od lokowanych środków finansowych oraz inne wpływy.

Fundusz miałby finansować inwestycje służące obronności – zakupy uzbrojenia i sprzętu wojskowego, elementów wyposażenia dla innych formacji mundurowych, a także inwestycje w infrastrukturę wojskową i logistyczną sprzyjającą mobilności wojsk. Przewidziano także wydatki na rzecz cyberbezpieczeństwa i technologii przełomowych, w tym AI oraz technologii kosmicznych. Projekt zakłada ponadto możliwość finansowania projektów realizowanych wspólnie z innymi państwami NATO lub z partnerami międzynarodowymi.

Środki PFIO można by przeznaczać nie tylko na inwestycje, ale również na obsługę finansową zobowiązań zaciąganych przez Fundusz. Dotyczy to w szczególności spłaty kredytów i pożyczek, wykupu obligacji oraz pokrycia kosztów związanych z ich emisją. Fundusz będzie mógł także pokrywać koszty transakcji zabezpieczających oraz wynagrodzenie prowizyjne dla BGK z tytułu obsługi Funduszu – zakłada projekt.

Wg autorów prezydenckiego projektu skorzystanie z pożyczek SAFE wiązałoby się z ryzykami, od których PFIO byłby wolny. Chodzi o – wskazywane przez polityków Konfederacji i PiS podczas prac nad ustawą o SAFE – „ryzyko polityczne zastosowania przez Komisję Europejską ogólnego mechanizmu warunkowości”, podobnie jak w przypadku KPO, oraz „ograniczenia suwerenności zakupowej” przez wymóg, by co najmniej 65 proc. środków z pożyczek wydawać na produkty zawierające komponenty z UE, Europejskiego Obszaru Gospodarczego lub Ukrainy.

Według autorów prezydenckiego projektu skorzystanie z pożyczek SAFE wiązałoby się z ryzykami, od których PFIO byłby wolny. Chodzi o – wskazywane przez polityków Konfederacji i PiS podczas prac nad ustawą o SAFE – „ryzyko polityczne zastosowania przez Komisję Europejską ogólnego mechanizmu warunkowości”, podobnie jak w przypadku KPO, oraz „ograniczenia suwerenności zakupowej” przez wymóg, by co najmniej 65 proc. środków z pożyczek wydawać na produkty zawierające komponenty z UE, Europejskiego Obszaru Gospodarczego lub Ukrainy.