Prezydent Estonii: UE powinna być gotowa na dialog z Moskwą

Ostatnie dni rejestracji na Defence24 Days 2026. \Zapisz się już dzisiaj!\>

Karis we wtorek rozpoczyna dwudniową wizytę w Finlandii. Jego zdaniem UE powinna powołać specjalnego przedstawiciela ds. Rosji, który przygotowałby kontynent na okres powojenny.

Celem byłoby uniknięcie sytuacji, w której główne mocarstwa uzgadniałyby kluczowe kwestie ponad głowami mniejszych krajów. Stanowisko Karisa wobec Rosji wywołało już wcześniej, na początku tego roku, spór między kancelarią prezydenta a MSZ, według którego z Rosją – jako państwem agresorem – nie można prowadzić żadnego dialogu. Szef estońskiej dyplomacji Margus Tsahkna skrytykował również wypowiedzi Karisa, że Ukraina może być zmuszona podjąć decyzję w sprawie ustępstw terytorialnych na rzecz Rosji.

– Przyjęta linia polityki zagranicznej jest „krótkowzroczna”, a resortowi spraw zagranicznych „brakuje zasobów” by sprostać wyzwaniom w coraz bardziej złożonym środowisku międzynarodowym – argumentował Karis w rozmowie z estońskimi mediami.

W wywiadzie dla „Helsingin Sanomat” prezydent wyjaśnił, że agresora trzeba powstrzymać, a następnie należy dokonać przeglądu stosunków. Podał przy tym przykład polityki Finlandii z okresu zimnej wojny, kiedy możliwe było przygotowanie się do obrony militarnej przy jednoczesnym prowadzeniu dialogu.

Jesienią w Estonii odbędą się też wybory prezydenckie. Karis, urzędujący od października 2021 r., nie ogłosił jeszcze swojej decyzji czy będzie ubiegać się o drugą kadencję, choć pod koniec ub. roku przyznał, że jest to „mało prawdopodobne”. W Estonii głowę państwa wybiera parlament.

Z badania opinii publicznej zleconego przez ministerstwo spraw zagranicznych na początku tego roku wynika, że według 55 proc. respondentów Ukraina nie powinna iść na ustępstwa terytorialne w negocjacjach z Rosją. Przy okazji tego sondażu zwrócono też uwagę, że postawy Estończyków i Rosjan mieszkających w Estonii wobec wojny różnią się, co widać szczególnie w kwestii ustępstw terytorialnych Ukrainy. 40 proc. Rosjan popiera cesję terytoriów obecnie kontrolowanych przez Rosję.

W 2026 roku w Estonii zamieszkałej przez 1,3 mln obywateli, etniczni Rosjanie stanowią około 20,2 proc. populacji kraju (ok. 276 tys. osób).

Propozycje Alara Karisa można odczytać jako próbę przygotowania się na moment, w którym wojna się skończy i pojawi się konieczność ułożenia relacji z Rosją na nowo. To sygnał, że część polityków zaczyna myśleć nie tylko o samym konflikcie, ale też o tym, co nastąpi po nim – nawet jeśli oznacza to bardzo niewygodne decyzje.

Ostra reakcja Margusa Tsahkna pokazuje jednak, jak duże emocje wywołuje ten temat i jak łatwo przekroczyć polityczną granicę akceptowalnej narracji. W realiach trwającej wojny każda sugestia rozmów z Moskwą bywa odbierana jako zbyt daleko idące ustępstwo.