Piątkowy przegląd mediów: Afera z SAFE? San z opóźnieniem?

Piotr Lewandowski, „Gazeta Finansowa”, Nadchodzi afera SAFE?

Coraz więcej wskazuje na to, że program SAFE może zakończyć się wielką aferą – na co zresztą co trzeźwiejsi komentatorzy wskazywali od samego początku. Zacznijmy od kwestii formalnych – podpisanie umowy z UE odbyło się z naruszeniem Konstytucji, która stanowi w art. 89, iż zawarcie umowy międzynarodowej, jeśli ta niesie ze sobą znaczne obciążenie finansowe państwa, wymaga uprzedniej zgody wyrażonej w ustawie. Jak wiadomo stosowną ustawę zawetował prezydent Nawrocki, zatem przedstawiciele polskiego rządu – Andrzej Domański i Władysław Kosiniak-Kamysz, których podpisy widnieją pod umową z UE – na dobrą sprawę powinni zostać pociągnięci do odpowiedzialności.

To jednak dopiero początek, gdyż prawdziwy aferalny potencjał ma sposób wydawania środków z unijnego programu. Jak doniósł w październiku serwis Wyborcza. biz, przedstawiciele rządu odpowiedzialni za zakupy sprzętu szastają pieniędzmi na prawo i lewo, nie dość, że słono przepłacając, to jeszcze koncentrując się głównie na zagranicznych producentach.

Dominika Maciejasz, „Gazeta Wyborcza”, System San z opóźnieniem?

Pierwszą baterię systemu San – części Tarczy Wschód, odpowiedzialnej za zwalczanie rojów dronów, polskie wojsko miało dostać jeszcze w tym roku. Tak się jednak nie stanie

– Nie wykonano jeszcze kluczowego elementu – systemu Skyview, czyli software’u, który jest mózgiem baterii – przewiduje, analizuje cele i uruchamia działka. Bez systemu komputerowego scalającego wszystkie elementy, nawet najlepsze armaty nic nie wskórają, bo nie zadziałają – donosili nasi rozmówcy.

Norweski Konsberg Defence & Aerospace, członek konsorcjum, posiada w swoich zasobach podobny software, tyle że o klasę wyższy. Ich system „command and control” służy do zarządzania sytuacją na polu walki – przemieszczania poddodziałów, helikopterów, samolotów, czy obrazowania pola walki. Modułu do systemów antydronowych nie ma.

Tymczasem wypłaty kredytów obrotowych odbywają się w transzach, a każda kolejna wypłacana jest po zrealizowaniu celu – kroku milowego kontraktu.

”Super Express”, 17 tys. GROTÓW zasili polską armię

Radomska Fabryka Broni „Łucznik” zaopatruje armię w karabinki MSBS Grot – podstawową broń polskiego żołnierza. Do jednostek trafiło już blisko 237 tys. egzemplarzy różnych odmian tej konstrukcji. Aktualnie zakład skupia się na realizacji kontraktu na najnowszy wariant tej broni – wersję A3. Wiceszef MON Cezary Tomczyk przekazał, że jeszcze w tym roku do żołnierzy trafi 17 tys. Grotów A3.

Wyprodukowano już 6 tys. sztuk Grotów A3, z pierwszej partii 17 tys. karabinków, które dotrą do jednostek przed końcem tego roku. Broń zasili m.in. 25. Brygadę Kawalerii Powietrznej, 11. Lubuską Dywizję Kawalerii Pancernej oraz WOT. Pierwszych 17 tys. sztuk jest transzą większej umowy na 46 tys. karabinków A3 o wartości ok. 600 mln zł, rozpisanej na lata 2026–2027. Pozostałe 29 tys. sztuk trafi do sił zbrojnych w przyszłym roku. Zamówienie sfinansowano dzięki mechanizmowi SAFE, w ramach którego aneksowano umowę z 2020 r. na wersję A2, uwalniając środki w budżecie MON na zakup nowszego standardu.

– Możemy dokonywać modernizacji wersji A2 albo starać się, żeby wersja A2 trafiła do głębokich magazynów, a A3 wypełniła Wojsko Polskie. Uważam, że co do zasady to nowe karabiny powinny trafiać na wyposażenie – zaznaczył wiceminister obrony Cezary Tomczyk.

Bankier, Nowa mapa bezpieczeństwa Europy. Polska podpisała 25 porozumień obronnych

W ciągu ostatnich czterech lat państwa europejskie zawarły siedem razy więcej porozumień obronnych niż przez poprzednich osiem lat – zauważa w czwartek norweski dziennik „Aftenposten”. Jego zdaniem Europa buduje sieć bezpieczeństwa na wypadek odwrotu Stanów Zjednoczonych.

Od rosyjskiej inwazji na Ukrainę w 2022 r. państwa Europy zawarły 175 wzajemnych porozumień obronnych. Przez poprzednich osiem lat podpisały ich 25. Gwałtowne przyspieszenie współpracy to według gazety nie tylko odpowiedź na zagrożenie ze strony Rosji. Nowe sojusze mają wyrażać także obawy Europy o przyszłość amerykańskich gwarancji bezpieczeństwa.

„Stany Zjednoczone ograniczyły obecność wojskową w Europie i należy spodziewać się kolejnych redukcji zaangażowania ze strony Waszyngtonu. W obliczu agresywnej Rosji wątpliwości co do woli i zdolności Amerykanów do obrony Europy zmobilizowały Europejczyków” – ocenił „Aftenposten”.