Obronność i energetyka wiatrowa – dwa filary bezpieczeństwa, jeden wspólny cel

Wspólny cel: bezpieczeństwo państwa

Od 2024 roku branża obserwuje rosnącą liczbę projektów lądowych farm wiatrowych, które napotykają ograniczenia wynikające z funkcjonowania wojskowych stref powietrznych. Obecnie obejmują one ponad połowę terytorium Polski, co w połączeniu z pozostałymi ograniczeniami lokalizacyjnymi – znacząco zmniejsza obszar dostępny pod nowe inwestycje wiatrowe.

Nie oznacza to jednak, że rozwój energetyki wiatrowej stoi w sprzeczności z interesami obronności. Wręcz przeciwnie, zarówno przedstawiciele branży, jak i strony wojskowej dostrzegają potrzebę prowadzenia dialogu i wspólnego poszukiwania rozwiązań. Celem powinno być odejście od podejścia zero-jedynkowego na rzecz indywidualnej oceny projektów i sprawdzenia, czy możliwe jest ich dostosowanie poprzez zmianę lokalizacji turbin, modyfikację parametrów technicznych lub zastosowanie odpowiednich rozwiązań ograniczających potencjalne oddziaływanie na infrastrukturę wojskową.

Od doświadczeń offshore do rozwiązań dla onshore

Najlepszym przykładem pokazującym, że kompromis jest możliwy, są doświadczenia morskiej energetyki wiatrowej. Dla projektów offshore udało się wypracować szereg rozwiązań technicznych i organizacyjnych, które pozwalają pogodzić rozwój odnawialnych źródeł energii z wymaganiami bezpieczeństwa państwa. Obejmują one m.in. systemy radarowe wspierające działania wojska i innych służb, rozwiązania do wykrywania dronów oraz mechanizmy z zakresu cyberbezpieczeństwa.

Dziś podobny model współpracy rozwijany jest również dla lądowej energetyki wiatrowej. Od ponad roku prowadzone są wspólne warsztaty oraz dialog pomiędzy przedstawicielami sektora wiatrowego i wojska. Ich celem jest wypracowanie mechanizmów technicznych, organizacyjnych i administracyjnych, które umożliwią bezpieczne współistnienie infrastruktury wojskowej oraz farm wiatrowych.

Jednocześnie branża wskazuje na potrzebę większej przewidywalności procesu inwestycyjnego. Dziś inwestorzy spotykają się z sytuacjami, w których podobne projekty uzyskują odmienne stanowiska na kolejnych etapach postępowania, mimo niezmienionej lokalizacji. Brak jednolitych kryteriów oceny oraz informacji o możliwościach ograniczenia ryzyka utrudnia planowanie wieloletnich inwestycji.

Dialog jako fundament współpracy

Dotychczasowe doświadczenia pokazują, że najskuteczniejszą drogą do rozwiązania problemów jest regularna współpraca pomiędzy administracją, wojskiem i branżą energetyczną. Jak podkreśla branża wiatrowa, niezbędne jest stworzenie systemu opartego na przejrzystych zasadach, jednolitych kryteriach oceny projektów oraz sprawnej wymianie informacji pomiędzy wszystkimi uczestnikami procesu. Równolegle w Ministerstwie Obrony Narodowej prowadzone są prace nad stworzeniem narzędzia, które umożliwi identyfikację potencjalnych kolizji projektów z uwarunkowaniami wojskowymi już na wczesnym etapie ich przygotowania. Rozwiązanie to pozwoli inwestorom lepiej oceniać ryzyko inwestycyjne oraz monitorować obszary i strefy istotne z punktu widzenia obronności.

Bezpieczeństwo energetyczne i bezpieczeństwo militarne nie powinny być postrzegane jako przeciwstawne wartości. Przeciwnie, są one wzajemnie uzupełniającymi się elementami odporności państwa. Dlatego tak ważne jest utrzymanie stałego dialogu, rozwijanie mechanizmów kompensacyjnych oraz wspólne wypracowywanie rozwiązań, które pozwolą realizować nowe inwestycje przy jednoczesnym zachowaniu najwyższych standardów bezpieczeństwa. Doświadczenia z sektora offshore pokazują, że taki model współpracy jest możliwy. Dziś wyzwaniem jest przeniesienie tych dobrych praktyk na grunt lądowej energetyki wiatrowej.

Materiał sponsorowany. Partnerem publikacji jest PSEW