Apache kontra susły w Świdniku. MON odpowiada

W Świdniku ma zostać utworzona baza Lotnictwa Wojsk Lądowych. Będzie to jedno z miejsc stacjonowania śmigłowców AH-64E Apache Guardian – obok Inowrocławia, gdzie już stacjonują starsze, leasingowane AH-64D, oraz Malborka, gdzie Apache – po dostosowaniu bazy – zastąpią stacjonujące tam dziś myśliwce MiG-29. W Świdniku jest już cywilne lotnisko, niemniej konieczne jest nabycie gruntów i utworzenie jednostki wojskowej.

List intencyjny w tej sprawie podpisano już w marcu 2024 roku, natomiast ofertę cenową na nabycie gruntów złożono do Portu Lotniczego Lublin na początku 2026 roku. Okoliczności procedowania przygotowań do budowy bazy opisał w obszernej interpelacji poseł Michał Moskal (PiS). Parlamentarzysta wskazał między innymi, że zmniejszono planowany obszar do nabycia od portu lotniczego ze 113 ha do około 20 ha, uzupełniając to terenem Lasów Państwowych o powierzchni około 60 ha, właśnie z uwagi na występowanie kolonii susła perełkowanego.

W odpowiedzi wiceminister obrony Paweł Bejda potwierdził, że pierwotna koncepcja lokalizacji i powierzchni bazy Lotnictwa Wojsk Lądowych musiała zostać zmieniona, aby zachować integralność obszaru Natura 2000 i zapewnić ochronę kolonii susła perełkowanego. Po konsultacjach z Regionalną Dyrekcją Ochrony Środowiska w Lublinie oraz Generalną Dyrekcją Ochrony Środowiska zdecydowano się na rozwiązanie alternatywne o powierzchni zbliżonej do tej, o której w interpelacji mówił poseł Moskal. Dlatego też dopiero w listopadzie 2025 roku zlecono operat szacunkowy w tej sprawie.

Zlecenie operatu szacunkowego w listopadzie 2025 r. było konieczne, aby doprecyzować założenia dotyczące wdrożenia nowych platform śmigłowcowych do Sił Zbrojnych RP, w tym w zakresie potrzeb operacyjnych, koncepcji infrastruktury oraz analizy zagospodarowania 18 ha lotniska i 60 ha terenów przyległych. Dopiero po zakończeniu tych prac możliwe było zlecenie operatu
Paweł Bejda, sekretarz stanu w MON

Wiceminister Bejda dodał, że do dyspozycji wojska pozostaje łącznie 479 ha pozyskanych od Państwowego Gospodarstwa Leśnego Lasy Państwowe, z czego tylko część będzie wykorzystana pod infrastrukturę, a reszta będzie stanowić rezerwę. Zaznaczył, że „obecnie analizowany obszar umożliwia realizację Bazy w standardzie i wymiarach przyjętych na innych lotniskach wojskowych, co oznacza, że nie zachodzi potrzeba ograniczenia planowanych instalacji infrastrukturalnych”, więc zmiana nie wpłynęła na planowane zdolności operacyjne jednostki.

MON nie doszedł natomiast do porozumienia, jeśli chodzi o wartość gruntów przeznaczonych do nabycia od Portu Lotniczego Lublin (w większości w formie dzierżawy z prawem pierwokupu). Według wiceministra Bejdy Port Lotniczy Lublin wskazał, że trwa zmiana planu zagospodarowania przestrzennego gminy Wólka, która podniesie wartość tych terenów po przekształceniu ich z zieleni izolacyjnej na tereny komunikacji lotniczej.

Operat sporządzony na zlecenie Rejonowego Zarządu Infrastruktury w Lublinie (RZI Lublin) określa wartość nieruchomości na ponad 3,3 mln zł (operat szacunkowy przesłany do PLL w styczniu br. określał wartość nieruchomości na ponad 2,5 mln zł), co jest niższe od oczekiwań PLL, według którego wartość księgowa wynosi 9 mln zł. W związku z tym proces pozyskania nieruchomości się wydłuża, a RZI Lublin nie może określić ostatecznych oczekiwań finansowych PLL. Obecnie na poziomie resortu obrony narodowej trwa proces analityczny związany z przedstawionymi propozycjami
Paweł Bejda, sekretarz stanu w MON

Sytuacja z bazą śmigłowców w Świdniku pokazuje, że uwarunkowania środowiskowe nadal mają poważny wpływ na rozbudowę infrastruktury dla wojska. Przyjęta w 2025 roku ustawa o inwestycjach obronnych wyłącza bowiem standardowy tryb oceny oddziaływania na środowisko, ale konieczne jest opiniowanie przez Regionalną Dyrekcję Ochrony Środowiska ewentualnego wpływu na obszary chronione, a w przypadku ingerencji w obszar Natura 2000 – proponowanie rozwiązań alternatywnych lub środków minimalizujących, a jeśli nie da się tego uniknąć – kompensacji przyrodniczej.

Polska zakupiła w sierpniu 2024 roku 96 śmigłowców AH-64E Apache Guardian, za kwotę około 10,8 mld USD netto, wraz z pakietem logistycznym, szkoleniowym i uzbrojeniem. Dostawy maszyn będą realizowane od 2028 do 2032 roku, najpierw do Inowrocławia, następnie do bazy w Malborku, a w trzeciej kolejności – do planowanej bazy w Świdniku.