Abolicja dla ochotników broniących Ukrainy, amnestia dla już skazanych

Sejmowe komisje obrony oraz sprawiedliwości rozpatrzyły w czwartek sprawozdanie podkomisji, która od jesieni pracowała nad poselskim projektem, i przyjęły kilka poprawek. Jedna z nich obok abolicji – niekarania tych, którzy pojechali walczyć za Ukrainę nie uzyskawszy wymaganej zgody – wprowadza amnestię dla osób, które zostały oskarżone i skazane za takie przestępstwo.

Jak mówił Paweł Suski (KO), podczas prac nad projektem podkomisja otrzymała informację, że „doszło do ingerencji wymiaru sprawiedliwości” w takich sprawach i kilka osób zostało skazanych, w tym niektóre prawomocnie – należało więc rozszerzyć projekt o część amnestyjną.

Komisje zarekomendują Sejmowi także uchwalenie ustawy wprowadzającej abolicję nie od 24 lutego 2022 r., gdy rozpoczęła się pełnoskalowa agresja Rosji na Ukrainę, lecz od 6 kwietna 2014, gdy Rosja rozpoczęła działania zbrojne na terytorium Ukrainy wykorzystując wiernych sobie seperatystów. Jak zauważył Paweł Szrot (PiS), już wtedy polscy ochotnicy stanęli do walki po stronie Ukrainy.

W wersji rekomendowanej przez komisje ustawa ma się odnosić do czynów popełnionych do wejścia nowego aktu prawnego w życie (początkowo terminem był koniec bieżącego roku). MON zasygnalizowało przy tym otwartość na ewentulane wydłużenie okresu obowiązywania abolicji.

Porjekt zakłada, że „przebacza się i puszcza w niepamięć przestępstwa i wykroczenia” polegające na podjęciu służby w ukraińskim wojsku bez wymaganej zgody; nie będzie też ścigany werbunek ochotników do ukraińskiej armii. Chodzi przy tym wyłącznie o walkę przeciw rosyjskiej napaści w Siłach Zbrojnych Ukrainy podlegających prawowitym władzom uznanym przez RP.

Osoba, która bez zgody właściwego organu podjęła służbę w ukraińskiej armii, będzie zobowiązana w ciągu sześciu miesięcy pisemnie zawiadomić ministra obrony o terminie i miejscu przyjęcia oraz zakończenia tej służby niezwłocznie. Informacje zawarte w oświadczeniu będą chronione klauzulą niejawności i mają służyć polskiemu wojsku.

Zgodnie z ustawą o obronie ojczyzny obywatel polski może podjąć służbę w obcym wojsku lub obcej organizacji wojskowej za zgodą ministra obrony. Ustawa o powszechnym obowiązku obrony (obowiązywała w 2014 r. i w dniu rosyjskiego najazdu na Ukrainę 24 lutego 2022 r.) dopuszczała służbę w obcym wojsku pod warunkiem uzyskania zgody ministra spraw wewnętrznych wydawaną po zasięgnięciu opinii ministrów obrony i spraw zagranicznych.