Iran ma nowego najwyższego przywódcę

• Wybrano najbardziej odpowiedniego kandydata, zatwierdzonego przez większość członków Zgromadzenia Ekspertów – powiedział Mohsen Hejdari, przedstawiciel prowincji Chuzestan w Zgromadzeniu, cytowany przez agencję Isna.

Inny członek tego gremium Mohammad Mehdi Mirbageri potwierdził w nagraniu opublikowanym przez agencję Fars, że „podjęto (…) decyzję odzwierciedlającą stanowisko większości”.

Przed spotkaniem liczącego 88 członków Zgromadzenia Ekspertów za jednego głównych kandydatów do roli nowo przywódcy uważano Modżtabę Chameneia, syna zabitego ajatollaha. Na to, że to on mógł zostać wybrany, wskazują słowa Hejdariego. Powiedział on, że wyboru dokonano zgodnie z zgodnie zaleceniem Alego Chameneia, który mówił, że jego następca powinien być „nienawidzony przez wroga”, a nie przez niego chwalony.

„Nawet wielki szatan (Stany Zjednoczone - PAP) wspomniał jego imię” – powiedział Hejdari, co zapewne było nawiązaniem do słów prezydenta USA Donalda Trumpa, który kilka dni temu oświadczył, że Modżtaba Chamenei jest dla niego „nie do przyjęcia”.

W niedzielę Izrael zapowiedział, że nowy najwyższy przywódca Iranu - niezależnie od tego, kto nim zostanie - automatycznie stanie się celem do zlikwidowania dla jego sił zbrojnych.

Chamenei, który pełnił funkcję najwyższego przywódcy polityczno-duchowego kraju od 1989 r., został zabity 28 lutego, w pierwszym dniu nalotów USA i Izraela na Iran. Po jego śmierci obowiązki najwyższego przywódcy, zgodnie z irańską konstytucją, przejęła tymczasowa rada przywódcza, w skład której weszli: prezydent Masud Pezeszkian, szef władzy sądowniczej Golamhosejn Mohseni Eżei oraz wysoki rangą duchowny Alireza Arafi.

Wybór nowego najwyższego przywódcy następuje w wyjątkowo napiętym momencie dla Iranu. Trwający konflikt z Izraelem oraz zaangażowanie Stanów Zjednoczonych znacząco zwiększyły presję na władze w Teheranie, które muszą jednocześnie utrzymać stabilność wewnętrzną i odpowiedzieć na działania militarne przeciwników. Decyzja Zgromadzenia Ekspertów może więc mieć kluczowe znaczenie dla dalszego kierunku polityki zagranicznej i bezpieczeństwa kraju.

Niepewność wokół nazwiska nowego przywódcy pokazuje również, jak wrażliwy jest to moment dla irańskiego systemu politycznego. Najwyższy przywódca w Iranie posiada ogromne kompetencje – kontroluje siły zbrojne, wpływa na politykę zagraniczną oraz nadzoruje najważniejsze instytucje państwowe. Dlatego wybór jego następcy będzie uważnie obserwowany zarówno w regionie Bliskiego Wschodu, jak i przez światowe mocarstwa.