Ukraina zgłasza propozycje zmian w Statucie MAEA

Jak podkreślił Sybiha, obecny Statut MAEA nie przewiduje adekwatnej odpowiedzi na sytuacje, w których państwo członkowskie w sposób świadomy i celowy podważa warunki bezpiecznego i odpowiedzialnego korzystania z energii jądrowej, a jednocześnie nadal korzysta z pełnych praw decyzyjnych w strukturach Agencji. Zdaniem ukraińskiego ministra jest to poważna luka w systemie międzynarodowego nadzoru nad bezpieczeństwem nuklearnym.

Ukraina proponuje wprowadzenie jasnego i jednoznacznego mechanizmu, który umożliwiałby czasowe lub trwałe wykluczenie takich państw z procesu podejmowania decyzji w MAEA. Jak zaznaczył Sybiha, inicjatywa ta nie ma charakteru politycznego. „Nie chodzi o politykę, lecz o wiarygodność, bezpieczeństwo i sprawiedliwość” – podkreślił szef ukraińskiej dyplomacji.

Minister poinformował również, że polecił Stałej Misji Ukrainy przy organizacjach międzynarodowych w Wiedniu przekazanie propozycji zmian do Sekretariatu MAEA oraz ich rozpowszechnienie wśród wszystkich państw członkowskich Agencji. Ma to rozpocząć formalną debatę na temat reformy Statutu i dostosowania go do współczesnych wyzwań związanych z bezpieczeństwem jądrowym.

Inicjatywa Ukrainy może mieć istotne znaczenie dla przyszłego funkcjonowania MAEA, zwłaszcza w kontekście rosnących zagrożeń dla infrastruktury nuklearnej w strefach konfliktów zbrojnych. Proponowane zmiany mogłyby wzmocnić odpowiedzialność państw członkowskich oraz zwiększyć zdolność Agencji do reagowania na poważne naruszenia międzynarodowych norm bezpieczeństwa.

Ukraina podkreśla, że reforma Statutu MAEA jest niezbędna, aby organizacja mogła skutecznie realizować swoją misję ochrony ludzkości przed ryzykiem związanym z niewłaściwym lub niebezpiecznym wykorzystaniem energii jądrowej.