- WIADOMOŚCI
Europejscy politycy dzwonią do Putina. Są komunikaty
Prezydent Finlandii Alexander Stubb i premier Norwegii Jonas Gahr Støre rozmawiali z Władimirem Putinem o zakończeniu rosyjskiej wojny przeciwko Ukrainie. Telefon poprzedziły konsultacje z Kijowem, a także z Polską, o czym mówił premier Donald Tusk. Obaj przywódcy zaznaczyli, że występowali w imieniu swoich państw, a nie całej Europy.
Rozmowę zainicjowali Stubb i Støre, którzy połączyli się z rosyjskim przywódcą z Helsinek. Jak poinformowały kancelaria prezydenta Finlandii i norweski rząd, kontakt był kontynuacją spotkania przeprowadzonego 20 października w Oslo. Jego celem było bezpośrednie przekazanie Putinowi stanowiska dotyczącego dalszych działań dyplomatycznych i przygotowywanych rozmów w Abu Zabi. Te rozmowy, jak mówił premier Donald Tusk, mają się odbyć najprawdopodobniej po 4 listopada, choć nie ma jeszcze potwierdzenia daty.
„Rozmowa była szczera i merytoryczna. Jesteśmy państwami sąsiadującymi z Rosją. Wynik tej wojny będzie miał bezpośredni wpływ na nasze bezpieczeństwo oraz bezpieczeństwo całej Europy. Zakończenie wojny wymaga bezpośrednich rozmów” – oświadczył Stubb.
Premier Norwegii zwrócił uwagę na ogromne straty ludzkie i materialne oraz skutki wojny dla kolejnych pokoleń. Podkreślił też potrzebę deeskalacji. Obaj politycy zapewnili, że Finlandia i Norwegia będą kontynuowały wsparcie dla Ukrainy. W rozmowie poruszono również bezpieczeństwo regionu Morza Bałtyckiego i Dalekiej Północy.
Kreml przedstawił własną wersję
Po telefonie opublikowano również rosyjski komunikat, którego treść przytoczyła agencja Reuters. Według Kremla Putin ponownie uzależnił trwały pokój od pełnego i bezwarunkowego uwzględnienia interesów Rosji. Oskarżył też państwa Unii Europejskiej i NATO o prowadzenie polityki, która ma przedłużać działania wojenne. W rosyjskiej relacji nie przedstawiono zapowiedzi ustępstw.
Moskwa poinformowała ponadto, że uczestnicy rozmowy pozytywnie odnieśli się do planowanego wznowienia negocjacji Rosji, Ukrainy i Stanów Zjednoczonych w pierwszej połowie listopada w Abu Zabi. Według rosyjskiego komunikatu ich tematem mają być między innymi kwestie bezpieczeństwa po zakończeniu działań wojennych. Kreml podał również, że uzgodniono utrzymywanie bezpośrednich kontaktów telefonicznych.
Po Putinie rozmowa z Zełenskim
Stubb i Støre następnie skontaktowali się z Wołodymyrem Zełenskim i przekazali mu szczegóły rozmowy z rosyjskim przywódcą. Prezydent Ukrainy podziękował za przedstawienie jej przebiegu oraz działania wspierające ukraińską dyplomację. Wyjaśnił też, jakie konkretne kwestie poruszono wobec Putina.
Według Zełenskiego przywódcy Finlandii i Norwegii wskazali na konieczność rzeczywistych działań ograniczających eskalację wobec ukraińskiej energetyki i infrastruktury. Z ukraińskim prezydentem omówili również przygotowania do listopadowego spotkania zespołów negocjacyjnych Ukrainy, USA i Rosji, a także dalszą współpracę z europejskimi partnerami w sprawach obronności i bezpieczeństwa.
Dyplomatycznym punktem wyjścia dla obecnych kontaktów było spotkanie w Oslo. Norweski rząd informował przed nim, że to Zełenski zwrócił się do Norwegii i Finlandii o jego zorganizowanie. W rozmowach uczestniczył także amerykański wysłannik Steve Witkoff, który następnie spotkał się z Putinem w Petersburgu.
Inicjatywa wywołała jednak zastrzeżenia wśród europejskich partnerów. Premier Danii Mette Frederiksen oceniła ją sceptycznie i zarzuciła Finlandii oraz Norwegii brak koordynacji z pozostałymi państwami.
