Świętoszów żegna Goździki. Czas na Kraby

Produkowane niegdyś w Stalowej Woli haubice samobieżne 2S1 Goździk to schodzący typ artylerii w Wojsku Polskim. Ich miejsce stopniowo zajmują zdecydowanie nowocześniejsze armatohaubice samobieżne K9A1 Thunder oraz Krab. Do takiej zmiany warty dojdzie niedługo w Dywizjonie Artylerii Samobieżnej wchodzącym w skład 10. Brygady Kawalerii Pancernej ze Świętoszowa. Ogłosiła ona, że przeprowadzono ostatnie strzelanie z Goździków.

Goździki kończą służbę

Przez lata działa te były elementem codzienności żołnierzy, stanowiąc ich podstawowe narzędzie pracy. Wyszkolonych zostało na nich wielu żołnierzy, którzy poznawali artyleryjski fach. Jak trafnie wskazała 10. Brygada w komunikacie z tej okazji: „Dla jednych był pierwszym sprzętem, na którym stawiali swoje kroki w artylerii, innym towarzyszył przez znaczną część wojskowej drogi”.

Historia ich służby w Świętoszowie dobiega końca, chociaż nie oznacza to wcale końca służby Goździków. Ich przyszłość może być bardzo różna, począwszy od wysłania do rezerwy sprzętowej, przekazania innym jednostkom w trakcie formowania lub też oddania ich Ukrainie (obecnie mało prawdopodobne).

Teraz ich miejsce zajmą armatohaubice Krab, które także powstają w Stalowej Woli. Nie jest do końca wiadome, ile ich zostanie łącznie w tym roku dostarczonych do armii w ramach dotychczas zawartych kilku umów, ze względu na niedawne zawarcie kolejnego kontraktu w ramach finansowania SAFE. Jedno jest jednak pewne: zapewnią one artylerzystom skok generacyjny w zdolnościach na polu walki.

Nie wiadomo, ile haubic 2S1 Goździk znajduje się obecnie na stanie Wojska Polskiego. Część źródeł, w tym m.in. „Dziennik Zbrojny”, wskazuje, że w roku 2023 było to około 240 dział. Oszacowanie liczebności Goździków jest utrudnione nie tylko przez proces przezbrajania jednostek w nowszy sprzęt, ale także przekazanie Ukrainie nieokreślonej liczby tych pojazdów. Nie ulega wątpliwości, że liczba 2S1 w Polsce będzie systematycznie maleć.

Haubica samobieżna 2S1 Goździk

2S1 Goździk to radziecka samobieżna gąsienicowa haubica kal. 122 mm, osadzona na zmodernizowanym podwoziu transportera opancerzonego MT-LB, produkowana między innymi na licencji w Hucie Stalowa Wola do lat 90. XX wieku. Donośność uzbrojenia głównego jest określana na 15,5 km przy zastosowaniu standardowej amunicji, jednak może ona się zwiększyć do 22 km w przypadku użycia pocisku z gazogeneratorem. Załoga jest chroniona przez pancerz o grubości do 20 mm, zatem chroni on jedynie przed odłamkami pocisków artyleryjskich i amunicją strzelecką.

Jednostkę napędową stanowi silnik wysokoprężny JAMZ-238N o mocy 300 KM lub polski SW-680T o mocy 240 KM. Prędkość maksymalna 2S1 została określona na 60 km/h przy poruszaniu się po drodze utwardzonej, w przypadku jazdy w terenie spada do 30 km/h. Przeszkody wodne mogą być pokonywane przez Goździki pływaniem z prędkością dochodzącą do 4,5 km/h. Zasięg operacyjny pojazdu wynosi do 500 km. Haubice Goździk są obecnie wykorzystywane m.in. przez Polskę, Ukrainę, Rosję, Bułgarię, Azerbejdżan, Finlandię, Uzbekistan, Gruzję czy Algierię.