Saab 340 AEW nad Ukrainą? Z F-16 mogą tworzyć zabójczy duet

Szwecja wyprodukowała sześć samolotów wczesnego ostrzegania Saab 340 AEW. W szwedzkich siłach powietrznych otrzymały one oznaczenie S100B. Dwa z nich o numerach 100002 i 100007 zostały sprzedanych do Tajlandii, a dwa kolejne o numerach 100005 i 100006 zostały wyleasingowane do Zjednoczonych Emiratów Arabskich. Po ich zwrocie rząd Szwecji zaoferował ich sprzedaż Polsce. Stosowną umowę o wartości ok. 52 mln euro podpisano 25 lipca 2023 roku (o nich więcej poniżej).

Dwa pozostałe samoloty o numerach 100003 i 100004 zostały zmodernizowane i w szwedzkim lotnictwie otrzymały oznaczenie S100D. Były one eksploatowane w 74.Specjalnym Dywizjonie Lotniczym w bazie Malmem w miejscowości Linköping i nosiły numery taktyczne 003 i 004. 29 maja 2024 roku ogłoszono, iż decyzją szwedzkiego rządu i parlamentu zostaną przekazane Ukrainie jako dar. Termin ich przekazania nie został wtedy określony.

Na razie nie jest pewne, czy ukraińskie Saab 340 AEW, jak i dostarczane systematycznie samoloty F-16 mają czynne systemy przekazywania danych Link 16. Jeśli tak, a zaprezentowany film się potwierdzi, to Ukraina zyska nowe zdolności bojowe. Samoloty Saab 340 AEW będą mogły wykrywać rosyjskie cele z dużej odległości i w czasie rzeczywistym przekazywać je do samolotów bojowych wyposażonych w łącza Link 16. Tymczasem Rosjanie mają coraz większy problem z utrzymaniem swojego analogicznego systemu A-50. Jeszcze jakiś czas temu mieli oni do dyspozycji kilkanaście samolotów A-50 i zmodernizowanych A-50U. Jednak straty poniesione na wojnie z Ukrainą oraz coraz większe problemy z utrzymaniem ich w sprawności technicznej zredukowały ich liczbę do zaledwie kilku.

Saab 340 AEW także w Polsce

Jako pierwszy do Polski przyleciał samolot 100006. Wylądował on 6 marca 2024 roku na lotnisku Babie Doły, od razu w polskich barwach i z numerem taktycznym 3402 (prawdopodobnie to ten egzemplarz został wcześniej po raz pierwszy został zaprezentowany w Szwecji z numerem 3401). Na stan Gdyńskiej Brygady Lotnictwa Marynarki Wojennej został on przyjęty 26 marca 2024 roku. Jako drugi, 10 czerwca 2024 roku, na Babich Dołach wylądował samolot 100005. Przyleciał on dla odmiany w szwedzkich barwach ze szwedzkim numerem taktycznym 005. Już u nas otrzymał on polskie barwy i stał się maszyną numer 3401. Został on przyjęty na ewidencję brygady 3 lipca 2024 roku.

Samolot Saab 340 AEW ma 20,57 m długości, 21,44 m rozpiętości skrzydeł, 6,97 m wysokości, 10,3 tony masy własnej i 13,155 tony masy startowej. Jest napędzany dwoma silnikami turbośmigłowymi General Electric CT7-9B o mocy 1390 kW (1870 KM) każdy, co zapewnia pułap praktyczny 7620 m i ponad 5 godzin długotrwałości lotu. Jego głównym zadaniem jest wykrywanie, identyfikowanie i monitorowanie obiektów powietrznych na dużej przestrzeni. Służy do tego radar Erieye umieszczony w belkowej obudowie, zainstalowanej na grzbiecie samolotu. Samolot posiada również systemy komunikacyjne i transmisji danych, które umożliwiają współpracę z innymi statkami powietrznymi i systemami naziemnymi.