Rekordowe prawie 124 mld zł z budżetu państwa na obronność w 2025 roku [RAPORT]

NIK zakończyła swoją kontrolę dotyczącą wykonania budżetu państwa w 2025 roku w części 29 – Obrona narodowa i realizacji zadań w ramach Krajowego Planu Odbudowy i Zwiększania Odporności oraz wykonania planu finansowego Agencji Mienia Wojskowego.

Polskie wydatki zbrojeniowe składają się z kilku części. Najważniejszymi z nich są wydatki budżetu państwa w części 29 – Obrona Narodowa, wydatki w dziale 752 – Obrona narodowa poza częścią 29 budżetu oraz wydatki Funduszu Wsparcia Sił Zbrojnych. Przy czym należy pamiętać, iż budżet państwa corocznie przekazuje określoną część do tego Funduszu. W 2025 roku było to ponad 12 mld zł (a dokładnie to 12.023.817,7 tys. zł). W związku z tym nie można tych liczb w prosty sposób sumować.

W 2025 roku Polska z części 29 swojego budżetu wydała prawie 119 mld zł na obronność (a dokładnie to 118.628.086,5 tys. zł). Było to więcej niż 115,5 mld zł w 2024 roku, 97 mld zł w 2023 roku czy 57 mld zł w 2022 roku. Szczegółowe wydatki w podziale na działy i rozdziały budżetu obronnego w 2025 roku przedstawia poniższa tabela. Dla porównania umieszczono w niej analogiczne dane za lata 2022-2024 oraz kwoty z ustawy budżetowej na 2025 rok po zmianach.

Dodatkowo w dziale 752 Obrona narodowa poza częścią 29 budżetu – Polska w 2025 roku wydała jeszcze 4,9 mld zł (a dokładnie to 4.924.296,7 tys. zł). Oznacza to, iż łącznie budżet państwa w 2025 roku na obronność przeznaczył prawie 123,6 mld zł (a dokładnie to 123.552.383,2 tys. zł).

Rozliczenie tych 118,6 mld zł z części 29 budżetu państwa w podziale na rodzaje wydatków wygląda następująco:

• 49,2 mld zł (41,5 %) wydano na wydatki bieżące;
• 47,8 mld zł (40,3 %) wydano na wydatki majątkowe;
• 16,2 mld zł (13,6 %) wydano na świadczenia na rzecz osób fizycznych;
• 5,4 mld zł (4,6 %) wydano na dotacje i subwencje.

Ponad połowę budżetu wydano na realizację trzech podstawowych planów:

• 42,4 mld zł na Plan Modernizacji Technicznej;
• 6,8 mld zł na Plan Inwestycji Budowlanych;
• 6,3 mld zł na Plan Zakupów Środków Materiałowych.

Realizacja Planu Modernizacji Technicznej polegała na wydaniu:

• 28,1 mld zł na zakupy inwestycyjne;
• 12 mld zł na wpłatę na Fundusz Wsparcia Sił Zbrojnych;
• 1,4 mld zł na remont sprzętu wojskowego;
• 402,3 mln zł na zakup sprzętu i uzbrojenia;
• 82 mln zł na dotacje celowe;
• 2,5 mln zł na współfinansowanie programów NATO i UE.

Natomiast z Planu Inwestycji Budowlanych wydano:

• 6,5 mld zł na inwestycje budowlane narodowe;
• 307 mln zł na inwestycje NSIP czyli Program Inwestycyjny NATO w Dziedzinie Bezpieczeństwa.

Z bardzo istotnego dla funkcjonowania bieżącego i wojennego naszych Sił Zbrojnych Planu Zakupu Środków Materiałowych zrealizowano w 2025 roku wydatki:

• 3,5 mld zł na środki bojowe;
• 1,5 mld zł na umundurowanie i wyekwipowanie;
• 765 mln zł na materiały pędne i smary;
• 319,9 mln zł na produkty żywnościowe;
• 101,8 mln zł na medyczne środki materiałowe.

Dzięki znacznemu zwiększeniu w ostatnich latach budżetu obronnego Polski udział wydatków osobowych zmalał procentowo, ale dzięki wzrostowi liczebnemu armii wzrósł nominalnie. W 2025 roku budżet państwa przeznaczył:

• 17,9 mld zł na uposażenia żołnierzy zawodowych;
• 12 mld zł na emerytury i renty wojskowe;
• 5 mld zł na wydatki osobowe pracowników cywilnych wojska;
• 4 mld zł na wydatki osobowe niezaliczone do uposażeń żołnierzy.

Bieżące funkcjonowanie coraz większych Sił Zbrojnych RP wymaga coraz większych nakładów bieżących. W 2025 roku wydano:

• 8,4 mld zł na zakup materiałów i wyposażenia;
• 4 mld zł na zakup usług remontowych;
• 4,7 mld zł na zakup usług pozostałych.

Nadal poważna część budżetu MON przeznaczana jest na dotacje i subwencje. W 2025 roku największymi z nich było:

• 3,7 mld zł dla Agencji Mienia Wojskowego;
• 1,3 mld zł dla uczelni wojskowych;
• 324,8 mln zł dla Zakładu Inwestycji Organizacji Traktatu Północnoatlantyckiego;
• 350 mln zł na realizacje planu zabezpieczenie potrzeb Sił Zbrojnych przez przedsiębiorców;
• 295,7 mln zł dla Samodzielnych Publicznych Zakładów Opieki Zdrowotnej;
• 166,6 mln zł dla muzeów wojskowych;
• 122,3 mln zł dla wojskowych instytutów badawczych;
• 30,7 mln zł dla Centralnego Wojskowego Centrum Rekrutacji;
• 14,7 mln zł dla Wojskowego Instytutu Wydawniczego;
• 12,3 mln zł dla organizacji pożytku publicznego;
• 0,6 mln zł dla Wojskowej Izby Lekarskiej.

Jak widać z powyższych danych pieniądze z budżetu państwa coraz bardziej przeznaczane są w MON na bieżące funkcjonowanie, remonty, zakupy materiałowe, inwestycje budowlane itp. Natomiast zakupy uzbrojenia realizowane są za pomocą Funduszu Wsparcia Sił Zbrojnych. Głównie fundusz jest zasilany poprzez różnego rodzaju instrumenty dłużne, a w szczególności pożyczki oraz poprzez wpłaty z budżetu państwa (w 2025 roku było to 12 mld zł !). Od 2026 roku będzie on również realizował zakupy sprzętu finansowane z europejskiego mechanizmu finansowego SAFE.