Nowe zasady naboru do JW. AGAT – szybciej, ale bez kompromisów [ROZMOWA]

Łukasz Zając, Defence24: Proszę wyjaśnić, co kryje się za hasłem „pełny proces w 4 dni”?

Dowódca Jednostki Wojskowej Agat, płk. Michał Polaszek: Aby precyzyjnie odpowiedzieć na to pytanie, należy wytłumaczyć, jak wyglądał proces rekrutacji w przeszłości. Składał się z kilku etapów. Pierwszym było złożenie ankiety, następnie informacje zawarte w ankiecie były analizowane przez wyznaczone do tego osoby w Jednostce Wojskowej. Po otrzymaniu pozytywnej rekomendacji kandydat był zapraszany na kwalifikacje – drugi etap. Kwalifikacje składały się z egzaminu z WF według ogólnych wojskowych norm, badań psychologicznych oraz rozmowy kwalifikacyjnej. Na wyniki etapu drugiego kandydat musiał czekać kilka tygodni. Do tego, po pozytywnym wyniku wstępnych badań psychologicznych, był wzywany na szczegółowe badania psychologiczne. Po zaliczeniu 1. i 2. etapu kandydat brał udział w „selekcji” – etapie sprawdzającym jego predyspozycje do służby w Jednostce Specjalnej, który trwał 5 dni w terenie górskim. Wymagania selekcji są szeroko dostępne w Internecie, więc nie ma potrzeby ich opisywania. Dopiero po przejściu tych wszystkich etapów kandydat dowiadywał się, czy dostaje się do JW. czy nie. Całość trwała nierzadko od 6 miesięcy do roku, w niektórych przypadkach nawet dłużej.

Nowy proces zakłada przeprowadzenie większości z wyżej opisanych przedsięwzięć w 4 dni. W pierwszym dniu kandydaci zostaną poddani sprawdzeniu lekarskiemu. Następnie przystępują do sprawdzianu sprawności fizycznej według naszych norm, tj.:

– Marszobieg na dystansie 5 km w czasie poniżej 23 min, – Podciąganie siłowe na drążku – minimum 12 powtórzeń, – Brzuszki – minimum 75 powtórzeń w 2 min, – Pływanie ciągłe na dystansie 100 m poniżej 2 min

Do sprawdzianu z WF kandydat podchodzi w stroju sportowym. Normy są takie same dla wszystkich grup wiekowych. Jest to dla nas wstępna ocena, czy kandydat jest w formie, która pozwoli mu podjąć dalsze wyzwania i nie zagraża jego zdrowiu w czasie dalszych etapów. Tego samego dnia kandydaci przystępują do badań psychologicznych. Będą to podstawowe badania, które mają charakter raczej „przesiewowy” niż dokładnej oceny profilu kandydata. Wyniki otrzymujemy najpóźniej następnego dnia rano. Po badaniach psychologicznych, czyli tego samego dnia, rozpoczyna się zasadnicza część, czyli „gra terenowa”. Kandydaci są poddani szczegółowej ocenie, selekcji oraz obserwacji psychologa w trakcie wykonywania bardzo wymagających zadań. Etap „gry terenowej” będzie trwał około 3 dni i zakończy się rozmowami kwalifikacyjnymi z Dowódcą Jednostki. Podsumowując, po 4 dniach kandydat będzie wiedział, czy spełnia wymagania, aby stać się żołnierzem JW. AGAT. Jednak to nie jest koniec selekcji…

Czy to oznacza, że etap selekcyjny został drastycznie skrócony?

Na pierwszy rzut oka może wydawać się, że selekcja została skrócona i poziom został obniżony. Nic bardziej mylnego. Proces rekrutacji na stanowiska szczególne został zmodyfikowany i dostosowany do aktualnych potrzeb Jednostki oraz charakterystyki kandydatów. Można odnieść wrażenie, że poprzedni algorytm selekcjonowania na stanowiska szczególne zakładał, że przeciętny kandydat ma doświadczenie w służbie oraz że my możemy przez 5 dni dokładnie ocenić jego profil psychologiczny. Życie pokazuje, że kandydaci są z różnych środowisk, mają różne umiejętności, różne charaktery i czasem niepozorny gość, oderwany od wojskowej rzeczywistości, kryje w sobie potencjał na dobrego operatora. Na podstawie naszych doświadczeń oraz licznych konsultacji z zagranicznymi ośrodkami szkoleniowymi wypracowaliśmy nowy model. Naszym celem jest przede wszystkim udrożnienie procesu naboru i bycie konkretnym w stosunku do kandydata.

Przez to między innymi po 4 dniach będzie miał odpowiedź, czy go przyjmujemy, czy nie. Kwalifikacja i selekcja zostały skondensowane do 4 dni, ponieważ nie mamy zamiaru w tym etapie bardzo szczegółowo oceniać kandydata. Te 4 dni to będą próg wejścia do szczegółowej oceny i selekcji. Przez te 4 dni skupimy się głównie na charakterze kandydata, będziemy próbowali znaleźć odpowiedź na pytanie „czy ten gość rokuje na ukończenie kursu bazowego?”. Część terenowa będzie składała się głównie z zadań zespołowych pod ciągłą obserwacją instruktorów i psychologa. Rezygnujemy z gór w tej fazie. Nie będzie również nawigacji. Mamy wypracowany oczekiwany profil kandydata oraz cechy, które są pożądane w naszej Jednostce, a także zbiór cech, które jednoznacznie kandydata dyskwalifikują. Te informacje jednak nigdy nie będą upublicznione. Nadal punktem wyjścia będzie przygotowanie fizyczne. Kandydat musi podejść do selekcji w jak najlepszej formie, musi być solidnie przygotowany. Jest to dla nas informacja, że traktuje nas poważnie i nie jest to „słomiany zapał”. Mogę zdradzić, że będziemy zwracać uwagę na motywację, determinację w dążeniu do celu, pracę w zespole oraz szybkość dostosowywania się do zmiennych warunków.

Po przejściu „4-dniowego procesu” selekcja się nie kończy i nie ma to nic wspólnego ze słynnym sloganem, że „selekcja w wojskach specjalnych trwa cały czas”. Po przejściu selekcji kandydat będzie kierowany na Kurs Bazowy. Kurs Bazowy rozpoczyna się od kilkutygodniowego etapu selekcji i adaptacji. Będzie to okres, w którym kandydaci nadal są poddawani testom, próbom oraz egzaminom. W tym samym czasie będą też szkoleni z podstawowych umiejętności przydatnych na Kursie Bazowym oraz w operacjach specjalnych. Będziemy zwracać uwagę na motywację, działanie w zespole oraz to, jak kandydat przyswaja wiedzę. Ponadto, wciąż będą poddawani ocenie psychologicznej. Uważamy, że dopiero tak długi okres selekcji pozwala na rzetelną ocenę kandydata i stwierdzenie, czy nadaje się do Zespołu Szturmowego. Będzie to zarazem czas na adaptację kandydata do wyrzeczeń związanych z Kursem Bazowym. Podsumowując, „4-dniowy proces” nie skraca drastycznie selekcji ani nie obniża jej poziomu. W końcowym rozliczeniu pozwoli nam na dokładniejszą ocenę kandydata oraz zapobiegnie dyskwalifikacji wartościowych ludzi. Doświadczenie wojskowe lub z innych służb już nie jest przewagą. Wszystkich potrzebnych rzeczy do działań specjalnych nauczymy ich później – jednak proces kształtowania się przyszłego operatora będzie ciągle oceniany.

Wzorcowy kandydat?

Nie ma czegoś takiego jak wzorcowy kandydat. Operacje specjalne oraz zadania wykonywane nawet w czasie Kursu Bazowego są tak zróżnicowane, jak zespół, który je wykonuje. Nie oczekujemy wzorowego kandydata, tylko odpowiedniego do naszej pracy.

Jakie wyzwania stoją przed jednostką w nadchodzącym roku? Na czym chciałoby się skupić dowództwo?

Najbliższy rok będzie dla Jednostki Wojskowej AGAT okresem szczególnym, bo z jednej strony mówimy o 15-leciu powstania jednostki, a z drugiej - o bardzo konkretnych wyzwaniach rozwojowych, które mają bezpośredni wpływ na nasze zdolności operacyjne. Rocznica nie jest dla nas celem samym w sobie ani okazją do podsumowań „ku pokrzepieniu serc”. Traktujemy ją jako moment odpowiedzialnej refleksji, co zrobiliśmy dobrze, co wymaga korekty i w jakim kierunku AGAT powinien się rozwijać w kolejnych latach. Chcemy uhonorować ludzi, którzy tę jednostkę budowali od podstaw, ale jednocześnie patrzymy wyraźnie w przyszłość.

Najważniejszym wyzwaniem organizacyjnym na nadchodzący rok jest skompletowanie i osiągnięcie pełnej gotowości przez nowo powołany zespół dowodzenia oraz rozwijanie zdolności do logistycznego zabezpieczenia działań, jako oddział gospodarczy. To proces złożony – obejmujący zarówno dobór właściwych ludzi, jak i doposażenie ich w odpowiedni sprzęt oraz narzędzia dowodzenia. Zależy nam, aby był to zespół nie tylko formalnie kompletny, ale realnie zdolny do planowania i prowadzenia operacji w warunkach współczesnego pola walki, również w ścisłej współpracy z komponentami sojuszniczymi.

Równolegle dowództwo kładzie duży nacisk na utrzymanie wysokiej gotowości pododdziałów bojowych. Rozbudowa struktur nie może odbywać się kosztem, jakości szkolenia operatorów. Dlatego priorytetem pozostaje realizm ćwiczeń, integracja nowych zdolności oraz przygotowanie do działania w środowisku silnie nasyconym rozpoznaniem, środkami walki radioelektronicznej i presją czasową.

Nie bez znaczenia jest również aspekt kadrowy. Konkurencja o doświadczonych żołnierzy na rynku służby wojskowej jest faktem, dlatego skupiamy się na utrzymaniu najlepszych ludzi, rozwoju ścieżek specjalistycznych oraz budowaniu przywództwa na poziomie zespołów i sekcji. To inwestycja, która zawsze się zwraca.

Podsumowując: nadchodzący rok to dla AGAT-u czas konsolidacji, rozwoju i odpowiedzialnych decyzji. Naszym celem jest, aby po tych piętnastu latach jednostka była nie tylko dojrzała organizacyjnie, ale realnie silniejsza operacyjnie i jeszcze lepiej przygotowana do wyzwań, jakie stawia przed nami obecne środowisko bezpieczeństwa.