Fińskie transportery podbijają Europę. Liczby robią wrażenie

Z pierwszej części tego artykułu dowiesz się:

• ile krajów kupiło transportery Patria 6x6,
• ile krajów partycypuje w programie CAVS,
• ile dotychczas dostarczono pojazdów Patria 6x6,
• ile łącznie zamówiono fińskich pojazdów.

W drugiej części artykułu przyjrzymy się krajom, które później dołączyły do programu CAVS i zdecydowały się albo na partycypację w nim, albo już zakupiły pewną liczbę transporterów Patria 6x6. To tutaj pokazana zostanie skala zamówień, ale także wyzwań związanych z realizacją tego zamówienia przez Finów (i nie tylko ich).

Dania

Dania na początku kwietnia 2025 roku dołączyła do programu CAVS - rozwoju i zakupu fińskiego kołowego transportera opancerzonego Patria 6x6. Kolejnym krokiem Kopenhagi było podpisanie w lipcu umowy wykonawczej na dostawę 129 takich pojazdów, które znacząco wzmocnią potencjał tamtejszych wojsk lądowych. Zamówione wozy będą dostarczane w odmianie transportera opancerzonego, pojazdu inżynieryjnego, wozu walki radioelektronicznej, pojazdu łączności oraz wozu ewakuacji medycznej.

Dostawa pierwszych dwóch egzemplarzy miała miejsce na przełomie sierpnia i września, kiedy to pojazdy trafiły do jednostki ulokowanej na Bornholmie. Kolejne transportery dotarły na początku roku 2026. Łącznie do Danii dojechało przynajmniej 15 z zamówionych 129 egzemplarzy.

Liczba transporterów: 129

Wielka Brytania

W styczniu 2025 roku Patria podpisała z brytyjskim Babcock International Group protokół ustaleń dotyczący zaoferowania Siłom Zbrojnym Wielkiej Brytanii platformy, jaką jest kołowy transporter opancerzony Patria 6x6. Porozumienie o współpracy w celu wsparcia produkcji pojazdów pomiędzy firmami zostało zawarte 9 września. Jednocześnie wtedy ogłoszono, że Wielka Brytania dołączy do programu CAVS.

Program jest obecnie w fazie oceny przez brytyjskie ministerstwo. Jednocześnie trwać mają prace nad posadowieniem na Patrii 6x6 systemu przeciwlotniczego wykorzystującego pociski Starstreak oraz LMM (Martlet). Byłaby to propozycja Patrii oraz Thalesa na następcę brytyjskich zestawów OPL Stormer HVM. Konfiguracja przeciwlotnicza miałaby być pierwszą, jaka zostałaby wdrożona do brytyjskiej armii w ramach całej rodziny pojazdów Patria 6x6. Dotychczas nie zawarto umów wykonawczych oraz ramowych na te pojazdy.

Liczba transporterów: 0

Niemcy

Niemcy uczestniczą w programie CAVS od 2023 roku, niejako zastępując w nim Estonię. Początkowo udział Berlina zakładał jedynie zakup fińskich pojazdów, jednak z czasem włączył się on do grona państw, które będą uczestniczyć w ich rozwoju, otrzymując wnioski z dotychczasowych prac. Oprócz tego Niemcy, dzięki wchodzeniu w kolejne fazy programu, otrzymali możliwość kreowania wymagań pod kolejne wersje Patrii 6x6.

Ich dołączenie do etapu pozwalającego na włączenie się w prace B+R sugerowało, że to fińska platforma wygra w programie znalezienia następcy transporterów TPz 1 Fuchs. Patria Group pod koniec lutego 2024 roku zawiązała współpracę przemysłową z firmami DSL oraz FFG w celu zwiększenia atrakcyjności swojej oferty dla decydentów.

W styczniu 2025 roku media niemieckie informowały o sondowaniu przez Bundeswehrę 300 pojazdów (docelowe potrzeby określano wtedy na ponad 1000 wozów). Pod koniec miesiąca Niemcy stały się pełnoprawnym członkiem programu CAVS. Oznaczało to dołączenie do grona państw, które będą uczestniczyć w rozwoju wozu, otrzymując wnioski z dotychczasowych prac przy pojeździe.

Wieloletnie podchody udało się dopiąć dopiero w grudniu 2025 roku, kiedy to podpisano dwie umowy - wykonawczą oraz ramową. W przypadku pierwszego kontraktu mowa o dostawie 228 pojazdów w odmianach: transportera opancerzonego (10), rozpoznawczej (48) oraz inżynieryjnej (170). Druga umowa zaś dotyczy zakupu do 876 pojazdów opancerzonych Patria 6x6 w czterech różnych wariantach (w tym moździerza samobieżnego z wieżą Nemo).

Dostawa pierwszych 5 sztuk miała miejsce w marcu tego roku (chociaż zakładano, że w styczniu dostarczonych będzie już 10 pojazdów). Wozy inżynieryjne będą dostarczane od roku 2028, a całość dostaw wszystkich pojazdów ma zakończyć się w połowie 2029 roku.

Po dostawie pierwszych 10 pojazdów nastąpić miał transfer technologii do niemieckich partnerów Patrii w postaci firm FFG, JWT i KNDS, z którymi zawarto wcześniej stosowne porozumienia. Wstępem do pozyskania Patrii 6x6 przez Niemcy był program Future Indirect Fire Short-Range w ramach którego Berlin pozyskiwać będzie moździerze Nemo osadzone na Patrii 6x6. Zamówiono póki co w ramach niego 3 pojazdy (2 moździerze samobieżne i 1 wóz dowodzenia).

Liczba transporterów: 231 + 645 w ramach opcji

Norwegia

Norwegia dołączyła do programu CAVS we wrześniu 2025 roku podpisując Porozumienia Techniczne dotyczące wstępnej partycypacji w nim. Otwierało to drogę do uczestnictwa ośrodków przemysłowych i badawczych w rozwoju pojazdu, otrzymując wnioski z dotychczasowych prac od innych uczestników. Oprócz tego będą one mogły brać udział w tworzeniu nowych wersji, np. wyposażonych w lokalnie produkowane wyposażenie.

Dotychczas kraj ten nie zdecydował się na zakup transporterów, pozostając jedynie członkiem programu CAVS.

Liczba transporterów: 0

Ukraina

W lutym 2025 roku Łotwa zadeklarowała przekazanie Ukrainie 42 transporterów opancerzonych Patria 6x6. Miały to być pojazdy wyprodukowane już lokalnie na terenie wspomnianych w pierwszej części tekstu zakładów Defence Partnership Latvia SIA. Zważywszy jednak na moce produkcyjne przedsiębiorstwa, nie można wykluczyć, że donacja dotyczyła także w jakiejś części transporterów już odebranych przez łotewską armię. Dostawa pierwszych pojazdów miała miejsce w lipcu, kiedy to premier Łotwy Evika Siliņa poinformowała, że w ramach transzy przekazywane jest 15 pojazdów. 

Uroczyste przekazanie drugiej partii, liczącej 6 transporterów oraz inne uzbrojenie i wyposażenie, miało miejsce 16 września. Pojazdy te trafiały na wyposażenie 3. Samodzielnej Brygady Szturmowej. Zakończenie dostaw miało miejsce w w listopadzie, kiedy to przekazano ostatnie 21 pojazdów. Poza pojazdami Ukraina otrzyma m.in. także niezbędne zapasy części zamiennych i mobilny warsztat do przeprowadzania prac serwisowych i naprawczych.

Liczba transporterów: 42.

Program CAVS

Jak zatem widzimy, do programu CAVS dołączyło dotychczas 7 państw (Ukraina, która otrzymuje Patrie 6x6, nie jest jego członkiem). Nie każde z nich zdecydowało się jeszcze na zakup fińskich pojazdów, jednak łączna ich zamówiona liczba przebiła już 1200 sztuk. Kolejne kilkaset może być zakupione już na bazie zawartych umów, nie mówiąc o potencjalnych zamówieniach Norwegii oraz Wielkiej Brytanii.

Tym samym liczba pozyskanych przez kraje europejskie Patrii 6x6 może spokojnie przebić 2000 sztuk (a być może i 3000). Ukazuje to sukces tego niepozornego, acz bardzo uniwersalnego pojazdu. Dotychczas dostarczono do zamawiających ponad 200 sztuk (być może już 300), ale dokładna liczba nie jest w tym momencie możliwa do określenia, zważywszy na brak oficjalnych komunikatów od niektórych państw. Liczba ta powinna znacząco wzrosnąć w tym roku z racji na realizację zawartych już umów.

Patria 6x6 to fiński trzyosiowy transporter opancerzony zaprojektowany przez przedsiębiorstwo Patria w celu zastąpienia pojazdów z rodziny Sisu Pasi XA-180/185/200. Wóz powstał na bazie KTO XA-200 z wykorzystaniem podzespołów z cięższej Patrii AMV 8×8, co pozwoliło na techniczną unifikację, a także obniżenie kosztów produkcji i eksploatacji nowego transportera. Załogę stanowi dwóch żołnierzy, zaś desant może liczyć do ośmiu osób. Pancerz ma zapewniać ochronę na poziomie od 2 do 4 według normy STANAG 4569A (w zależności od zastosowanego zestawu opancerzenia). Jednostkę napędową stanowi silnik wysokoprężny Scania DC09 074A o mocy 294 kW (400 KM), który umożliwia osiągnięcie ważącemu 24 tony transporterowi prędkości maksymalnej 100 km/h.

Transporter może być wyposażony w zdalnie sterowany moduł uzbrojenia lub załogowy system wieżowy z wielkokalibrowym karabinem maszynowym, granatnikiem automatycznym lub armatą automatyczną. Patria 6x6 może być bazą dla wielu wersji specjalistycznych, np. wozu dowodzenia, moździerza samobieżnego, pojazdu walki radioelektronicznej czy samobieżnego zestawu przeciwlotniczego. Obecnie pojazdy te służą w siłach zbrojnych Finlandii, Łotwy, Danii, Ukrainy, Niemiec i Szwecji. W przyszłości trafią być może do Wielkiej Brytanii.