Pojazdy autonomiczne dla gospodarki i obronności. Technologie, które zmieniają bezpieczeństwo państwa

Rozwój technologii autonomicznych przestaje być wyłącznie zagadnieniem przyszłości transportu. Coraz częściej staje się elementem strategicznej dyskusji o odporności państwa, modernizacji sił zbrojnych, bezpieczeństwie infrastruktury oraz zdolności przemysłu do szybkiego reagowania na nowe potrzeby operacyjne. Autonomiczne i zautomatyzowane platformy lądowe mogą wspierać zadania logistyczne, rozpoznawcze, patrolowe, ratownicze i transportowe. W środowisku podwyższonego zagrożenia oznacza to mniejsze ryzyko dla człowieka.

Tegoroczna konferencja organizowana przez Sieć Badawcza Łukasiewicz – Przemysłowy Instytut Motoryzacji we współpracy z Wojskowym Instytutem Techniki Pancernej i Samochodowej ma być miejscem spotkania nauki, przemysłu, administracji publicznej oraz sektora obronnego. Jej celem jest nie tylko prezentacja osiągnięć technologicznych, lecz przede wszystkim rozmowa o tym, jakie kompetencje, standardy badawcze i modele współpracy są potrzebne, aby rozwiązania rozwijane w laboratoriach mogły przechodzić do praktycznych zastosowań.

Od demonstratora technologii do zdolności operacyjnej

Rozwój technologii dla obronności nie kończy się na prototypie ani demonstratorze. O realnej wartości rozwiązania decyduje to, czy da się je zintegrować z istniejącymi systemami, czy jest odporne na warunki eksploatacyjne i bezpieczne w użyciu, a także czy jest gotowe do skalowania, produkcji i utrzymania.

Dotyczy to szczególnie autonomicznych i zdalnie sterowanych platform lądowych. Ich skuteczność zależy nie tylko od konstrukcji samego pojazdu, ale również od jakości systemów percepcji, lokalizacji, sterowania, łączności, zasilania i zarządzania energią. Każdy z tych elementów musi zostać zweryfikowany zarówno oddzielnie, jak i w ramach kompletnego systemu funkcjonującego w warunkach możliwie zbliżonych do rzeczywistego środowiska operacyjnego.

W tym procesie szczególną rolę odgrywają instytuty badawcze, które łączą kompetencje konstrukcyjne, laboratoryjne, obliczeniowe i wdrożeniowe. Pozwala to skrócić drogę pomiędzy identyfikacją potrzeby, opracowaniem rozwiązania, jego walidacją oraz przygotowaniem do wykorzystania przez przemysł lub użytkownika końcowego.

Technologie dual-use wzmacniają odporność państwa

Rozwiązania opracowywane dla transportu, przemysłu i mobilności cywilnej coraz częściej trafiają także do systemów bezpieczeństwa i obronności. Automatyzacja, sztuczna inteligencja, elektromobilność, zaawansowana diagnostyka i komunikacja pojazdowa mogą wspierać działania logistyczne, rozpoznawcze, inspekcyjne i operacyjne.

Perspektywa dual-use ma tu znaczenie strategiczne. Z jednej strony pozwala wykorzystywać dojrzałe rozwiązania cywilne w projektach obronnych. Z drugiej strony wymagania formułowane dla zastosowań specjalnych – dotyczące niezawodności, odporności środowiskowej, bezpieczeństwa funkcjonalnego i cyberbezpieczeństwa – mogą przyspieszać rozwój bezpieczniejszych systemów przeznaczonych dla rynku cywilnego.

Dlatego technologie autonomiczne trzeba projektować z myślą o różnych scenariuszach zastosowania już od pierwszych etapów prac. Ułatwia to późniejsze dostosowanie platformy do wymagań odbiorców cywilnych i wojskowych, ogranicza koszty dalszych prac oraz zwiększa potencjał wdrożeniowy polskich rozwiązań.

Interoperacyjność ważniejsza niż pojedynczy produkt

Współczesne systemy obronne funkcjonują jako elementy większego środowiska obejmującego pojazdy, sensory, operatorów, systemy dowodzenia oraz infrastrukturę komunikacyjną. Nawet najbardziej zaawansowana platforma nie będzie skuteczna, jeśli nie może bezpiecznie wymieniać danych, współpracować z pozostałymi elementami systemu albo działać przy ograniczonej łączności.

Rozwój autonomicznych platform lądowych wymaga więc oceny całego łańcucha funkcjonalnego: od pozyskania danych z sensorów, przez ich przetwarzanie, podejmowanie decyzji i sterowanie, aż po przekazanie informacji operatorowi lub nadrzędnemu systemowi zarządzania. Tylko takie podejście pozwala odpowiedzialnie ocenić dojrzałość technologii i określić, jakie warunki muszą zostać spełnione przed jej wdrożeniem.

Tak rozumiana interoperacyjność wymaga współpracy producentów pojazdów, dostawców elektroniki i oprogramowania, instytutów badawczych, uczelni oraz przyszłych użytkowników. Pozwala także wcześniej identyfikować bariery integracyjne, ryzyka techniczne i obszary wymagające dalszych prac badawczo-rozwojowych.

Krajowe kompetencje i rola Łukasiewicz – PIMOT

Bezpieczeństwo dostaw oraz możliwość samodzielnego utrzymywania i rozwijania systemów mają bezpośredni wpływ na odporność państwa. W przypadku technologii wykorzystywanych w obronności istotne jest nie tylko pochodzenie poszczególnych komponentów, lecz także dostęp do dokumentacji, kompetencji serwisowych, infrastruktury badawczej oraz wiedzy potrzebnej do dalszego rozwoju rozwiązania.

Łukasiewicz – PIMOT może w tym obszarze pełnić rolę integratora kompetencji, łącząc doświadczenie sektora motoryzacyjnego z wymaganiami obronności, bezpieczeństwa i zastosowań specjalnych. Szczególnie istotna jest możliwość kompleksowej oceny pojazdu lub platformy, obejmującej rozwiązania konstrukcyjne, elektronikę, systemy sterowania, odporność środowiskową, kompatybilność elektromagnetyczną oraz bezpieczeństwo użytkowania.

Budowanie krajowych kompetencji nie oznacza rezygnacji ze współpracy międzynarodowej. Przeciwnie, własne zaplecze badawcze i technologiczne pozwala uczestniczyć w takiej współpracy jako partner posiadający konkretną wiedzę, infrastrukturę i zdolności, a nie wyłącznie jako odbiorca gotowych rozwiązań.

Przykładem takiego podejścia jest współpraca z przemysłem przy rozwoju i prezentacji platform bezzałogowych, takich jak ALTRAX. Włączenie tego typu rozwiązań odczas konferencji pokaże, że prace nad autonomią nie są oderwane od praktyki przemysłowej, lecz mogą prowadzić do konkretnych zastosowań w obszarze bezpieczeństwa, logistyki, działań specjalnych i wsparcia użytkownika końcowego.

„W rozwoju technologii dla obronności nie wystarczy już stworzenie pojedynczego demonstratora. Potrzebujemy całego środowiska pozwalającego projektować, integrować, badać i doskonalić rozwiązania aż do osiągnięcia dojrzałości wymaganej przez przyszłego użytkownika. Rolą Łukasiewicz – PIMOT jest łączenie kompetencji przemysłu motoryzacyjnego, zaplecza laboratoryjnego i doświadczenia badawczo-rozwojowego z potrzebami bezpieczeństwa i obronności państwa” – podkreśla dr inż. Karol Zielonka, dyrektor Łukasiewicz – PIMOT.

Konferencja jako przestrzeń definiowania wspólnych potrzeb

IV Konferencja Naukowo-Techniczna „Pojazdy autonomiczne – wyzwania oraz szanse dla gospodarki i obronności państwa” ma służyć nie tylko prezentacji wyników prac badawczych, ale przede wszystkim konfrontacji możliwości technologicznych z rzeczywistymi potrzebami użytkowników. W programie znajdą się zagadnienia dotyczące sztucznej inteligencji, systemów percepcji i fuzji sensorycznej, nawigacji, sterowania, komunikacji, badań symulacyjnych i eksperymentalnych, a także prawnych oraz społeczno-etycznych aspektów automatyzacji transportu.

Istotnym rezultatem wydarzenia może być wskazanie obszarów, w których potrzebne są wspólne projekty demonstracyjne, badania porównawcze lub jednolite scenariusze testowe dla platform autonomicznych. Takie podejście pozwoli lepiej wykorzystać istniejący w Polsce potencjał instytutów badawczych, przedsiębiorstw, uczelni oraz administracji odpowiedzialnej za bezpieczeństwo i rozwój nowych technologii.

Rozwój autonomicznych i zautomatyzowanych platform lądowych będzie jednym z kluczowych obszarów transformacji mobilności, logistyki i systemów obronnych. Tempo tej transformacji zależeć będzie nie tylko od jakości poszczególnych technologii, lecz także od zdolności do ich integracji, kompleksowego badania oraz przygotowania do bezpiecznego i niezawodnego wykorzystania. Konferencja w Józefowie ma być kolejnym krokiem w stronę wypracowania wspólnego podejścia do technologii, które mogą jednocześnie wzmacniać konkurencyjność polskiej gospodarki i bezpieczeństwo państwa.

Wydarzenie odbędzie się 18–19 listopada 2026 roku w Holiday Inn Resort Warszawa–Józefów. Organizatorzy zapraszają przedstawicieli instytutów badawczych, uczelni, administracji, przemysłu oraz sektora obronnego, a także podmioty zainteresowane prezentacją własnych rozwiązań w części wystawienniczej i podczas pokazów technologii. Zachęcają również do zgłaszania referatów przedstawiających wyniki prac badawczych i wdrożeniowych.

Więcej informacji oraz formularz zgłoszeniowy dostępne są na stronie konferencji. Rejestracja uczestników trwa do 31 października 2026 roku. Liczba miejsc jest ograniczona.

Wydarzenie jest finansowane ze środków budżetu państwa przyznanych przez Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego w ramach Programu Wektory Nauki.

Materiał sponsorowany. Partnerem publikacji jest Łukasiewicz-PIMOT