Szwedzkie na inwestycje na Kaszubach: Granatniki, sensory i technologie podwodne [WYWIAD]

⁠Jakub Palowski: Czego dotyczyło spotkanie z 23 czerwca i jakie są ustalenia?

Maciej Samsonowicz,doradca Ministra Obrony Narodowej: Przedmiotem spotkania były konkretne projekty inwestycyjne rozważane przez stronę szwedzką na Pomorzu w ramach projektu Kaszubia, w szczególności w obszarze przemysłu obronnego, technologii podwodnych oraz systemów sensorowych. Rozmawiano również o możliwościach współpracy z polskimi firmami w ramach budowy nowego ekosystemu przemysłowo-obronnego na Kaszubach. Potwierdzona została gotowość dalszego procedowania projektów inwestycyjnych o łącznej wartości około 300 mln zł. Uzgodniono kontynuację prac analitycznych i przygotowawczych związanych z lokalizacjami inwestycji oraz określeniem warunków ich realizacji.

Na jakie inwestycje gotowy jest Saab?

Rozważane projekty obejmują trzy główne obszary. Pierwszy to utworzenie w Polsce zdolności związanych z końcową produkcją systemu Carl-Gustaf M4 wraz z transferem technologii, budową zaplecza serwisowego oraz integracją polskich przedsiębiorstw z globalnym łańcuchem dostaw Saab. Drugi obszar to stworzenie Centrum Sensorów, obejmującego produkcję systemów elektronicznych, radarowych oraz wsparcie techniczne dla systemów wykorzystywanych przez polskie siły zbrojne. Trzecim elementem jest budowa Centrum Technologii Podwodnych, które miałoby zajmować się rozwojem technologii podwodnych, a w dalszej perspektywie również produkcją bezzałogowych pojazdów podwodnych i torped.

Jak wyglądają te inwestycje od strony finansowej?

Łączna wartość projektów inwestycyjnych zgłoszonych przez stronę szwedzką wynosi około 300 mln zł. Wcześniej otrzymaliśmy też deklarację gotowości zaangażowania kapitałowego w projekt Polish Defence Fund na poziomie 15 mln euro, który również bedziemy chcieli uruchomić w niedalekiej przyszłości. To pokazuje, że współpraca ma charakter długoterminowy i obejmuje zarówno inwestycje przemysłowe, jak i finansowe wspierające rozwój polskiego sektora obronnego.

Czy są one powiązane z programem Orka?

Na obecnym etapie rozmowy dotyczą przede wszystkim budowy zdolności przemysłowych, technologicznych i serwisowych w Polsce, w ramach projektu Zielonego Okręgu Przemysłowego Kaszubia. Naturalnie część kompetencji rozwijanych w ramach Centrum Technologii Podwodnych może być istotna z punktu widzenia szeroko rozumianych programów morskich, jednak obecnie nie mówimy o bezpośrednim elemencie procedury związanej z programem Orka. Inwestycje należy postrzegać przede wszystkim jako budowę trwałego potencjału przemysłowo-obronnego w Polsce.

Jakie będą kolejne kroki, w tym w zakresie pozyskiwania gruntów i uruchomienia prac?

Najbliższe miesiące będą poświęcone doprecyzowaniu zakresu projektów, analizie lokalizacyjnej oraz przygotowaniu warunków formalnych dla inwestycji. Rozpatrywane będą lokalizacje na obszarze Zielonego Okręgu Przemysłowego Kaszubia, w tym w okolicach Gdyni. Równolegle prowadzone będą rozmowy dotyczące partnerstw przemysłowych, infrastruktury, zaplecza logistycznego oraz niezbędnych zgód regulacyjnych i bezpieczeństwa. Po zakończeniu tego etapu możliwe będzie przejście do fazy przygotowania inwestycji i uruchamiania działalności operacyjnej. Start tych inwestycji może nastąpić już w latach 2026-2027.

W jaki sposób te inwestycje wpisują się w koncepcję bezpieczeństwa obszaru Morza Bałtyckiego i program Kaszubia?

Zielony Okręg Przemysłowy Kaszubia jest gospodarczym komponentem nowego makroregionu gospodarczo-militarnego Basenu Morza Bałtyckiego, którego polityczne ramy wyznacza nowa koncepcja bezpieczeństwa regionu oraz współpraca państw skupionych wokół Deklaracji Bałtyckiej. Po wejściu Finlandii i Szwecji do NATO Basen Morza Bałtyckiego stał się jednym z najważniejszych obszarów strategicznych Sojuszu. To tutaj koncentrują się kluczowe szlaki energetyczne, infrastruktura krytyczna, porty, przemysł oraz zdolności logistyczne północnej flanki NATO. W tym układzie Polska wyrasta na centralny węzeł gospodarczy regionu, a Kaszubia staje się jednym z głównych obszarów koncentracji tego potencjału.

Informacje o gotowości do relokacji części produkcji ze Szwecji do Polski należy postrzegać nie tylko w kategoriach gospodarczych, ale również geopolitycznych. Są one kolejnym potwierdzeniem, że założenia stojące za Deklaracją Bałtycką i nową architekturą bezpieczeństwa regionu zaczynają przekładać się na realne procesy gospodarcze i inwestycyjne. Nowa koncepcja bezpieczeństwa Basenu Morza Bałtyckiego została pod koniec ubiegłego roku zaprezentowana w Słupsku przez Wicepremiera i Ministra Obrony Narodowej Władysława Kosiniaka-Kamysza. Tworząc zalozenia tej koncepcji miałem na uwadze potencjał międzynarodowy projektu Kaszubia. Dzisiaj obserwujemy, jak założenia tej koncepcji zaczynają materializować się w postaci konkretnych inwestycji, nowych miejsc pracy, transferu technologii i wzmacniania potencjału przemysłowego Polski.

Szwecja to kolejne państwo po Norwegii, które zadeklarowało inwestycję w Kaszubię. Jak postrzegają to inni sojusznicy, przede wszystkim USA? Niedawno było to przedmiotem rozmów ze Stanami Zjednoczonymi.

Podczas mojej niedawnej wizyty w Waszyngtonie wielokrotnie słyszałem od przedstawicieli amerykańskiej administracji, że nowa koncepcja bezpieczeństwa Basenu Morza Bałtyckiego, której gospodarczym filarem jest Kaszubia, postrzegana jest w Stanach Zjednoczonych jako dobra i ważna inicjatywa wzmacniająca pozycję Polski oraz północną flankę NATO. To pokazuje, że nie mówimy o projekcie regionalnym, lecz o przedsięwzięciu wpisującym się w budowę nowego geostrategicznego centrum Europy Północnej. Projekt Kaszubia realnie buduje siłę Polski, zwiększają bezpieczeństwo regionu i wzmacniają pozycję naszego kraju jako jednego z kluczowych państw odpowiedzialnych za stabilność oraz rozwój całego Basenu Morza Bałtyckiego. Wkrótce planujemy follow-up gospodarczy w ramach nowej koncepcji bezpieczeństwa basenu morza bałtyckiego, z udziałem partnerów zagranicznych.

Dziękuję za rozmowę.