Rosja ulepszyła Gierania-4. Już nie ma chińskiego silnika

Nowa wersja otrzymała między innymi dodatkowy system autonomicznej nawigacji, magnetometr zwiększający dokładność systemu bezwładnościowego oraz nową głowicę przeznaczoną do niszczenia konkretnych elementów infrastruktury. Zmiany dotyczą również napędu. Chiński silnik turboodrzutowy Telefly został zastąpiony rosyjskim odpowiednikiem produkowanym w Alabudze. Pozostałe elementy elektroniki mają natomiast w dużej mierze odpowiadać rozwiązaniom stosowanym we wcześniejszych Gieraniach.

Magnetometr ma zwiększyć dokładność nawigacji

Ciekawą zmianą jest zastosowanie nowego modułu określanego przez ukraiński wywiad jako MOKH. Jego kluczowym elementem jest magnetometr PNI5GA produkowany przez amerykańską firmę PNI Sensor. PNI5GA to precyzyjny czujnik magnetoindukcyjny, który został połączony z bezwładnościowym modułem nawigacyjnym SADRA. Zadaniem tego rozwiązania jest ograniczenie błędów powstających w czasie pracy układu bezwładnościowego, przede wszystkim dryfu żyroskopów. System bezwładnościowy pozwala określać położenie i kierunek lotu bez konieczności korzystania z zewnętrznego sygnału. Jego problemem jest jednak narastanie błędu wraz z czasem trwania lotu. Nawet niewielkie odchylenia pomiarów mogą po pewnym czasie przełożyć się na znaczącą różnicę pomiędzy rzeczywistym położeniem bezzałogowca a pozycją wyliczoną przez jego komputer pokładowy. Magnetometr może pomóc ograniczyć ten problem poprzez dostarczanie dodatkowych informacji o orientacji maszyny względem pola magnetycznego Ziemi.

Rosjanie poszli przy tym jeszcze dalej, ponieważ w nowej konfiguracji pojawił się również system Susanin. Jest to zupełnie inny rodzaj nawigacji: zamiast mierzyć ruch maszyny albo korzystać z pola magnetycznego, system wykorzystuje obraz z kamery optycznej. Komputer porównuje aktualnie widziany teren z wcześniej zapisanym obrazem referencyjnym i na tej podstawie może określić, czy bezzałogowiec znajduje się na właściwej trasie. System może korygować nawigację na podstawie tego, co rzeczywiście widzi, zamiast polegać wyłącznie na danych z GPS lub układu bezwładnościowego. Według ukraińskiego wywiadu wojskowego podobny system został zastosowany również w nowych Gieraniach-5 w wersji K5.

Głowica KRSN do niszczenia mostów

Zmiany dotknęły również samej głowicy bojowej. Wraz ze zwiększeniem dokładności nawigacji Rosjanie zmodyfikowali także sposób, w jaki Gierań-4 ma oddziaływać na cel. W nowej wersji zastosowano głowicę KRSN, określaną jako specjalny ładunek kumulacyjno-tnący. Jej konstrukcja została przygotowana z myślą o niszczeniu konkretnych elementów konstrukcyjnych, a nie tylko rażeniu celu falą uderzeniową i odłamkami.

W klasycznej głowicy odłamkowo-burzącej eksplozja rozchodzi się na większym obszarze, powodując powstanie fali uderzeniowej i dużej liczby odłamków. Ładunek kumulacyjno-tnący działa inaczej. Odpowiednie ukształtowanie materiału wybuchowego pozwala skoncentrować energię detonacji i utworzyć strumień oddziałujący na niewielkim obszarze. Dzięki temu możliwe jest przebicie, przecięcie lub poważne uszkodzenie wybranego elementu konstrukcji.

Według ukraińskiego wywiadu KRSN ma być przeznaczona przede wszystkim do atakowania konstrukcji mostów oraz podpór napowietrznych linii energetycznych. W przypadku mostu uszkodzenie określonego elementu nośnego może wystarczyć do wyłączenia przeprawy z użytkowania. Podobnie w przypadku linii energetycznych celem może być konkretna podpora, której uszkodzenie prowadzi do przerwania działania całego odcinka infrastruktury.

Chiński Telefly zastąpiony rosyjskim silnikiem

Wraz z pozostałymi zmianami Rosjanie wymienili również źródło napędu Gierania-4. HUR poinformował, że stosowany wcześniej chiński turboodrzutowy silnik Telefly został zastąpiony rosyjskim odpowiednikiem, którego produkcję zlokalizowano w Alabudze. Ukraiński wywiad nie podał na razie oznaczenia nowej jednostki, jej producenta ani dokładnych parametrów. Wiadomo natomiast, że chodzi o silnik tego samego rodzaju – niewielką jednostkę turboodrzutową.

Napęd odrzutowy jest jednym z elementów, które odróżniają Gierania-4 od wcześniejszych, wolniejszych bezzałogowców tej rodziny. W dokumentacji HUR dotyczącej wcześniejszych wersji Gierania-4 wskazywano dwa chińskie silniki Telefly: LX-WP-160 oraz TF-TJ2000A. Nie wiadomo jeszcze, czy rosyjski silnik jest bezpośrednią kopią któregoś z modeli Telefly, czy też konstrukcją rozwiniętą na ich podstawie. HUR określa go jedynie jako „zlokalizowany” rosyjski odpowiednik. Co ciekawe, wymiana silnika nie pociągnęła za sobą przebudowy całego bezzałogowca. Pozostałe moduły elektroniczne i konstrukcyjne pozostały bez zmian i są takie same jak w poprzednich wersjach Gierania. Już sam ten fakt pokazuje, że nowy silnik jest konstrukcyjnie i pod względem możliwości podobny do chińskich odpowiedników.

Czym jest Gierań-4?

Gierań-4 to rosyjski bezzałogowy statek powietrzny dalekiego zasięgu, będący rozwinięciem rodziny dronów uderzeniowych Gierań-2. Konstrukcja należy do kategorii amunicji krążącej i jest przeznaczona do prowadzenia ataków na cele naziemne. W porównaniu ze starszymi wariantami Gierań-4 otrzymał zmodyfikowaną konstrukcję oraz nowy układ napędowy, co zwiększyło jego osiągi i możliwości operacyjne.

Podstawą napędu Gierania-4 jest silnik turboodrzutowy, który zastąpił stosowany we wcześniejszych wersjach silnik tłokowy z napędem śmigłowym. Dron ma konstrukcję o układzie delta, z charakterystycznym dla rodziny Gierań dużym kadłubem mieszczącym głowicę bojową oraz układ paliwowy i awionikę. Bezzałogowiec jest wyposażony w system nawigacji umożliwiający lot po zaprogramowanej trasie i wykonywanie uderzeń na cele znajdujące się w znacznej odległości od miejsca startu. Gierań-4 może przenosić 50-kilogramową głowicę odłamkowo-burzącą lub w wariancie wyposażonym w cięższą głowicę termobaryczną TBBCz-90 masa ładunku wynosi 90 kg.