Prezydent zawetuje SAFE? Premier mówi o planie B

Podczas wystąpienia przed posiedzeniem Rady Ministrów Tusk powiedział, że doniesienia o planowanym wecie są powodem do poważnego niepokoju.

Jak zaznaczył premier: „Dotarły do nas informacje o tym, że prezydent zdecydował się, aby zawetować program SAFE. To bardzo zła wiadomość”. Dodał również, że chce bezpośrednio zapytać prezydenta o prawdziwość tych doniesień. Jego zdaniem byłby to „niewybaczalny błąd”, biorąc pod uwagę wysiłki Polski na rzecz powstania programu.

Tusk przypomniał, że Polska odegrała istotną rolę w przekonaniu państw Unii Europejskiej do wspólnego podejścia w kwestii bezpieczeństwa. - Dobrze wiemy, ile Polska włożyła wysiłku w to, żeby ten program powstał – podkreślił, dodając, że dzięki temu UE uznała obronę za wspólny obowiązek wszystkich państw członkowskich, a nie tylko krajów znajdujących się na wschodniej flance.

Możliwe miliardy na obronność

Według premiera, jednym z kluczowych argumentów za przyjęciem ustawy są środki, jakie Polska może pozyskać z programu. - Udało się zmobilizować naszych sojuszników, dzięki czemu możemy uzyskać blisko 200 miliardów złotych – powiedział Tusk. Dodał, że w razie weta rząd nie zamierza rezygnować z planów finansowania obronności i przygotuje alternatywne rozwiązanie.

Premier zapowiedział również spotkanie z przedstawicielami wojska po posiedzeniu rządu. - Jesteśmy umówieni z panem premierem Kosiniakiem-Kamyszem i współpracownikami jeszcze na spotkanie z generałami (…) tak, aby w sytuacji, w której rzeczywiście miałoby dojść do weta, przygotować plan B – zaznaczył.

Spotkanie u prezydenta

Jeszcze tego samego dnia planowane jest spotkanie przedstawicieli rządu z prezydentem. Tusk poinformował, że uda się do Pałacu Prezydenckiego razem z ministrem obrony Władysław Kosiniak-Kamysz oraz ministrem finansów Andrzej Domański. W rozmowach ma wziąć udział również prezes Narodowego Banku Polskiego Adam Glapiński.

Premier przyznał, że rząd do tej pory nie otrzymał szczegółowych informacji dotyczących finansowej konstrukcji programu. Jak powiedział: „Mimo wielokrotnych próśb nie otrzymaliśmy do tej pory żadnej informacji na temat tego, jak miałby wyglądać wkład Narodowego Banku Polskiego” ani sposobu finansowania polskiego przemysłu zbrojeniowego.

Szef rządu wyraził nadzieję, że podczas wizyty u prezydenta pojawią się konkretne wyjaśnienia. Zaznaczył też, że dotychczasowe sygnały budzą wątpliwości, mówiąc o „dość podejrzanych operacjach”, które wymagają pełnej przejrzystości przed podjęciem decyzji.

Wątpliwości prezydenta i stanowisko NBP

W ubiegłym tygodniu prezydent Nawrocki publicznie mówił o swoich zastrzeżeniach wobec programu SAFE. Po spotkaniu z prezesem NBP wskazał, że poszukiwane są alternatywne rozwiązania finansowania obronności.

Adam Glapiński wykluczył jednocześnie możliwość wykorzystania rezerw walutowych banku centralnego do finansowania programu „SAFE 0 proc.”. Zasygnalizował jednak inne możliwe mechanizmy, m.in. wzmocnienie Funduszu Wsparcia Sił Zbrojnych, potencjalnie także z wykorzystaniem nowych rozwiązań ustawowych.

Ustawa przyjęta przez Sejm pod koniec lutego przewiduje powołanie zarządzanego przez Bank Gospodarstwa Krajowego Finansowego Instrumentu Zwiększenia Bezpieczeństwa. Dzięki niemu rząd mógłby korzystać z pieniędzy pochodzących z unijnego programu SAFE.

Polska jest największym beneficjentem tego mechanizmu. Z programu może otrzymać około 43,7 mld euro, czyli niemal 200 mld zł. Według zapowiedzi rządu około 89 proc. tych środków ma trafić do polskich firm zbrojeniowych, co miałoby znacząco wzmocnić krajowy przemysł obronny.