Cena bezpieczeństwa: 5,5 biliona złotych. ZPP i Defence Institute prezentują bilans kosztów potencjalnej wojny

Trzy scenariusz konfliktu: od paraliżu po okupację

Raport szczegółowo opisuje trzy warianty agresji, z których każdy niesie ze sobą drastyczne załamanie wskaźników makroekonomicznych i społecznych:

Scenariusz 1: Strategiczny paraliż infrastrukturalny. Zakłada ataki rakietowo-lotnicze na kluczowe węzły logistyczne i energetyczne. Polska zostaje objęta mechanizmemWar Risk, co podnosi koszty transportu morskiego o 30%. Zniszczeniu ulega ok. 75% infrastruktury krytycznej w rejonach uderzeń.

• Spadek PKB: -11,2%;
• Inflacja: 80%.

Scenariusz 2: Inwazja regionalna i okupacja części terytorium. Przewiduje atak lądowy na północno-wschodnią Polskę. Państwo musi zapewnić byt dla 2 milionów uchodźców wewnętrznych. Odcięcie kluczowych szlaków handlowych podnosi koszty logistyki o ponad 90%.

• Spadek PKB: -29,4%;
• Inflacja: 160%.

SCENARIUSZ 3: Wojna o wysokiej intensywności. Pełnoskalowa inwazja prowadząca do zniszczenia 40% całego kapitału trwałego państwa. Bezrobocie w rejonach wolnych przekracza 43%, a system finansowy dotyka hiperinflacja i spontaniczna dolaryzacja.

• Spadek PKB: -55,0%;
• Inflacja: 850%.

II. Infrastruktura - najdroższy element odbudowy

Z analizy wynika, że to właśnie sieć energetyczna, transportowa i telekomunikacyjna stanowią dominujący komponent strat. Bez ich przywrócenia jakakolwiek aktywność ekonomiczna staje się niemożliwa.

Zestawienie kosztów odbudowy (w mld/bln zł):

III. Ludzki wymiar katastrofy: trauma i drenaż mózgów

Autorzy raportu, w tym Konrad Trzonkowski, podkreślają, że straty ludzkie wykraczają daleko poza ofiary bezpośrednie. Polska może stanąć w obliczu „tsunami traumy społecznej” (PTSD), która na pokolenia obniży wydajność i innowacyjność narodu.

• Trwały drenaż mózgów: Emigracja najbardziej wykwalifikowanych warstw społecznych – inżynierów i specjalistów – stanowi nieodwracalny cios dla potencjału Rzeczypospolitej.
• Straty ekologiczne: Skażenie chemiczne gleb wokół zniszczonych zakładów oraz zaminowanie milionów hektarów ziemi trwale wyłączają znaczne obszary kraju z eksploatacji rolniczej.

IV. Rekomendacje: cyfrowa odporność państwa

W raporcie zaprezentowanym podczas 8. edycji Defence24 Days eksperci wskazali na nowoczesne rozwiązania budowy odporności Resilience):

1. Państwo w Chmurze (Digital Resilience State): pełna migracja kluczowych rejestrów państwowych, systemów bankowych i podatkowych na serwery sojusznicze (NATO Cloud). Zapewnia to ciągłość funkcjonowania administracji i wypłat świadczeń nawet w warunkach fizycznej okupacji terytorium.
2. Build Back Better: planowanie odbudowy w oparciu o transformację w stronę rozproszonej, cyfrowej architektury państwa, która będzie mniej podatna na precyzyjne uderzenia w scentralizowane węzły.

„Raport „Ekonomiczne koszty wojny dla Polski” pokazuje w sposób jednoznaczny, że cena nieprzygotowania państwa na agresję byłaby nieporównywalnie wyższa niż koszt konsekwentnego wzmacniania armii, odporności państwa i świadomości społeczeństwa. Analiza trzech scenariuszy — od działań hybrydowych, przez atak kinetyczny, po fizyczne zajęcie terytorium Polski — uświadamia skalę potencjalnych strat: gospodarczych, społecznych, infrastrukturalnych i strategicznych. Defence24 od lat podkreśla, że bezpieczeństwo nie jest wydatkiem, lecz inwestycją w przetrwanie i stabilność państwa. Naszą rolą jest budowanie świadomości sytuacyjnej i strategicznej Polaków oraz konsekwentne wspieranie debaty o zwiększaniu nakładów na obronność, modernizacji Sił Zbrojnych i przygotowaniu społeczeństwa na kryzys. Silna armia, odporne państwo i świadomi obywatele kosztują znacznie mniej niż wojna, zniszczenia i wieloletnia odbudowa po agresji. Dlatego takie raporty są nie tylko ważnym głosem eksperckim, ale także ostrzeżeniem i wezwaniem do odpowiedzialnych decyzji już dziś” – podkreśla Piotr Małecki, prezes grupy medialnej Defence24.

„Ten raport pełni niezwykle ważną rolę polityczną i społeczną. Pokazuje bowiem, w oparciu o konkretne dane ekonomiczne, jakie mogą być skutki zaniedbań w zakresie budowy kompleksowego, zintegrowanego systemu bezpieczeństwa i odporności państwa. To nie są abstrakcyjne scenariusze, lecz realne ryzyka, które wymagają świadomego i systemowego podejścia ze strony decydentów. Dlatego istotną formą odstraszania wroga i przeciwdziałania napaści na Polskę, powinna być polityka długofalowego, stabilnego i dobrze zaplanowanego finansowania Sił Zbrojnych” – zaznacza gen. Jarosław Gromadziński, prezes Defence Institute.

Podsumowując prezentację podczas Defence24 Days, Cezary Kaźmierczak, Prezes ZPP, wezwał do radykalnego zwiększenia nakładów na obronność, traktując je jako inwestycję ratującą kraj przed wielokrotnie wyższymi stratami.

„Warto wydać każde pieniądze na zbrojenia, bo inaczej zapłacimy znacznie większą cenę. Odstraszanie zaczyna się w głowie. Agresor musi wiedzieć, że wejście do Polski to nie będzie defilada, tylko krwawa łaźnia, w której bierze udział całe społeczeństwo, a nie tylko zawodowa armia” – Cezary Kaźmierczak.

Prezes ZPP wskazał też na potrzebę rozbudowy zbrojnej obrony cywilnej jako efektywne narzędzie, które diametralnie zmienia rachunek zysków i strat potencjalnego okupanta.

„Trudno okupować kraj, w którym zza każdego rogu może ktoś do ciebie strzelać. Nad okupacją Szwajcarii, której obywatele są uzbrojeni po zęby i wyszkoleni, to musiałaby się nawet zastanowić armia amerykańska. Po prostu koszty ludzkie są zbyt duże. Powinniśmy dążyć do tego, żeby podobnie było w Polsce – żeby nikomu się nie opłacało. Obrona cywilna jest relatywnie tania w stosunku do najnowocześniejszej broni” – podsumował Kaźmierczak.

W kolejnych dniach w Defence24 będziemy prezentować kolejne fragmenty raportu. Zapraszamy!

O raporcie:

Raport został opracowany przez Związek Przedsiębiorców i Pracodawców (ZPP) oraz Defence Institute. Materiał łączy unikatową wiedzę z zakresu wojskowości (opartą m.in. na doświadczeniach z wojny na Ukrainie) z zaawansowanym modelowaniem makroekonomicznym. Autorzy raportu: gen. broni (rez.) dr Jarosław Gromadziński, red. Jakub Palowski oraz prof. nadzw., dr hab. Konrad Trzonkowski.