ATACMS zatopił irański okręt podwodny?

Historia irańskich „Warszawianek” sięga początku lat dziewięćdziesiątych. Iran zamówił trzy okręty tego typu jeszcze w okresie istnienia Związku Radzieckiego, jednak ich budowę i przekazanie zakończyła już Federacja Rosyjska. Były to jednostki o nazwach Tareg, Noor i Yunes. Stępka pod pierwszy z nich została położona w kwietniu 1991 roku, drugi rozpoczęto budować w grudniu tego samego roku, natomiast trzeci w lutym 1992 roku. Pierwsze dwa okręty zostały wprowadzone do służby w irańskiej marynarce już w grudniu 1992 roku, jednak trzeci przekazano dopiero we wrześniu 1996 roku. Tak duża różnica w czasie realizacji kontraktu była jednym z przejawów problemów organizacyjnych rosyjskiego przemysłu zbrojeniowego w pierwszych latach po rozpadzie ZSRR.

Choć okręty projektu 877 uchodzą za stosunkowo ciche i skuteczne jednostki z napędem dieslowsko-elektrycznym, w przypadku Iranu ich eksploatacja okazała się dość problematyczna. W wielu źródłach pojawia się informacja, że jednostki te znacznie częściej przebywały w dokach remontowych niż brały udział w regularnych patrolach. Od drugiej dekady XXI wieku co najmniej część z nich stale przechodziła prace naprawcze i modernizacyjne. Według szacunków na początku 2026 roku w pełni operacyjny mógł pozostawać jedynie jeden okręt tego typu, podczas gdy dwa pozostałe nadal znajdowały się w trakcie remontów.

Standardowe uzbrojenie okrętów projektu 877 obejmuje sześć wyrzutni torpedowych kalibru 533 mm. Jednostki mogą przenosić do osiemnastu torped lub do dwudziestu czterech min morskich. W przeciwieństwie do wielu innych użytkowników tych okrętów Iran prawdopodobnie nie otrzymał jednak przeciwokrętowych pocisków manewrujących 3M54 „Kalibr”. Takie rakiety Rosja sprzedawała m.in. Wietnamowi, Algierii, Indiom oraz Chinom, które nawet opracowały własną wersję tej broni. Brak tego uzbrojenia oznaczał, że irańskie „Warszawianki” miały mniejsze możliwości bojowe niż podobne jednostki w innych flotach.

Sprzedaż okrętów podwodnych była częścią szerszej współpracy wojskowo-technicznej między Moskwą a Teheranem, która rozwijała się szczególnie w latach dziewięćdziesiątych. W tym okresie Iran kupował także rosyjskie systemy obrony przeciwlotniczej, samoloty bojowe oraz rozwijał produkcję sprzętu wojskowego na licencji, w tym czołgów T-72. Okręty podwodne miały stać się jednym z ważniejszych elementów wzmacniania potencjału irańskiej marynarki wojennej, jednak w praktyce ich znaczenie okazało się ograniczone.

Jeżeli doniesienia o zatopieniu jednego z tych okrętów rzeczywiście się potwierdzą, będzie to wydarzenie o znaczeniu symbolicznym. Może to być jeden z pierwszych przypadków zniszczenia okrętu podwodnego przy ATACAMS. Dla Iranu oznaczałoby to także dalsze osłabienie niewielkiej floty klasycznych okrętów podwodnych, która od lat zmaga się z problemami technicznymi i ograniczoną gotowością operacyjną.